Dieuwertje Blok
Wilhelmina, een leven voor de troon
In Wilhelmina, een leven voor de troon gaan de makers van Andere tijden dieper in op het leven van Wilhelmina. Van haar vroegste jeugd waarin ze spelend met poppen leert hoe om te gaan met haar onderdanen, tot de opvang van Hongaarse vluchtelingen in de jaren vijftig op Paleis Het Loo. Dat Dieuwertje het programma gaat presenteren, is een vrij logische keuze. “Ik had weleens laten vallen dat het me leuk lijkt om geschiedenisprogramma’s te presenteren. Bovendien ben ik dochter van een historicus, dus ben met geschiedenis groot geworden. Nog een leuk detail: in Eenzaam, maar niet alleen, een boek over Wilhelmina, komt hoogleraar Blok voor; mijn achter-oudoom – de oudoom van mijn vader! Hij wordt hierin genoemd omdat hij één van de mannen was die Wilhelmina alles over de vaderlandse geschiedenis moest leren. Wilhelmina was overigens niet dol op die lessen, want ze trok zijn kennis in twijfel. Omdat hij volgens haar met een te wetenschappelijke blik naar de wereld keek. Dat vond ik grappig om te lezen.”
Kleuriger leven
In de serie zie je nooit eerder vertoonde historische beelden. “Je krijgt een mooi beeld van een turbulente tijd in de Nederlandse geschiedenis. Bovendien krijg je ook een rijker, omvattender beeld van Wilhelmina. Ik ben met Juliana als koningin opgegroeid, Wilhelmina herinner ik me vooral als een vormeloze vrouw. Alsof ze uit rechthoekig steen gehouwen was. Ook denk ik bij haar aan de oorlog. Maar daarmee doen we haar tekort: ze was de eerste vrouwelijke vorst in Nederland. En ook nog de langst regerende vorst ooit in Nederland. Vijftig jaar zat ze op de troon. In die jaren gebeurde er nogal veel, waaronder twee wereldoorlogen en een grote economische crisis. Dankzij deze serie zie je dat Wilhelmina een veel kleuriger, interessanter leven heeft gehad dan dat eendimensionale beeld wat de meeste mensen – inclusief ik – van haar hebben. De serie is ook de moeite waard omdat er nog zoveel foto’s zijn uit die tijd. Maar er komen bijvoorbeeld ook Engelandvaarders aan het woord die vertellen over de ontmoetingen die ze met haar hebben gehad.”
Lastige vrouw
Wat Dieuwertje een van de heftigste dingen vond uit de documentaire, is het verhaal dat Wilhelmina’s poppen op tienjarige leeftijd van haar werden afgenomen. “Traumatisch voor zo’n kind. Want met die poppen had ze een eigen familie gecreëerd. Wilhelmina was best een vaderskindje, dus haar kind-zijn hield met het overlijden van haar vader op haar tiende wel heel abrupt op. En dan moeten ook je poppen nog weg. Ik vind dat zo wreed.” Dat Wilhelmina later in haar leven een lastige vrouw werd, is voor Dieuwertje een logisch gevolg van haar moeders opvoeding. “Haar moeder leerde haar dat ze altijd afstand moest houden tot mensen. En dat ze niet te veel mensen moest vertrouwen. Ze kende ook geen ‘normale’ mensen, daar mocht ze geen contact mee hebben. Bovendien was ze niet gewend aan tegenspraak. Wilhelmina vond dat ze altijd gelijk had. Ze was moeilijk in de omgang, eigengereid en eigenwijs. En veel mensen vonden haar onuitstaanbaar.”
Net als papa
Wilhelmina had volgens Dieuwertje ook iets vooruitstrevends. “Eigenlijk had ze een jongen moeten zijn. Dan was het leven voor haar veel makkelijker geweest. Ze hield van het leger, van inspecties. En deed het liefst wat haar vader ook had gedaan. Als het had gekund, was ze generaal of soldaat geworden. Daarom was het voor haar ook fijn dat ze in de oorlog een soort hoofdrol heeft kunnen vervullen. Want toen was ze even uit haar glazen kooi; weg van alle protocollen. In Engeland had ze destijds ontmoetingen met al die Engelandvaarders. Die deden wat zij ook graag had gedaan. Eigenlijk wilde Wilhelmina stiekem een gewoon mens zijn.”
Lees hier het interview met Dieuwertje over Reisgenøten
Lees hier het interview met Dieuwertje over Het sinterklaasjournaal
