4K in Nederland: waarom ESPN UHD geen 4K is en een kleine kabelaar de grote providers verslaat
Ruim tien jaar na de eerste 4K-televisies hangt in vrijwel iedere woonkamer zo’n toestel. Toch blijft het lineaire 4K-aanbod in Nederland bedroevend klein, is de bekendste 'UHD'-zender helemaal geen 4K en komen de beste sportbeelden van een stichting uit Veendam.
Zo kijk je 4K in Nederland
Echt 4K vind je vooral bij de streamingdiensten. Netflix levert het alleen in Premium, terwijl Prime Video, Apple TV+ en Disney+ veel content zonder meerprijs in Ultra HD aanbieden. Sport in 4K is niet beschikbaar bij Viaplay - de duurste streamingdienst van Nederland - maar Formule 1 kan wel in die beeldkwaliteit worden bekeken met het duurste abonnement van F1 TV Pro. Daarnaast is er 4K via UHD Blu-ray en via de 4K-decoder van Ziggo, KPN en – per satelliet – Canal Digitaal. Het aanbod is dan beperkt tot enkele weinig bekeken niche-kanalen en niet de grote kijkmagneten.
Weinig 4K-zenders
Het lineaire aanbod is dus mager. KPN heeft slechts twee echte 4K-zenders, Love Nature 4K en INULTRA, tegen 2,50 euro per maand extra. Bij Ziggo betaal je niets extra voor 4K, maar het aanbod is beperkt tot Love Nature 4K. Op het eigen sportkanaal Ziggo Sport, dat voorheen wel deels content in 4K toonde, is op dit moment niets meer in deze hoogwaardige beeldkwaliteit te zien. De kleine kabelaar SKV uit Veendam was in 2016 de eerste met een eigen 4K-zender (Festival 4K) en Canal Digitaal loopt via de satelliet voorop met vooral 4K demokanalen die ongecodeerd te ontvangen zijn.
ESPN UHD is geen 4K
Sportzender ESPN toonde per eredivisieronde minimaal drie wedstrijden op het kanaal ESPN UHD. Vanaf komend seizoen worden alle kanalen en dus ook alle eredivisiewedstrijden in UHD aan providers aangeboden. In ieder geval Ziggo gaat deze kanalen doorgeven aan klanten via het nieuwe ESPN Premium-abonnement. De naam suggereert Ultra HD, maar de resolutie is geen 4K: het signaal is Full HD (1080p/50) met de beeldverbeteraars HDR (HLG) en Wide Color Gamut 2020. ESPN beroept zich op de richtlijnen van het Ultra HD Forum, waarin resolutie maar één bouwsteen is naast HDR, kleur en framerate. Woordvoerder Maarten van Rooijen bevestigde aan Totaal TV dat een overstap naar 4K niet in de planning zit. De reden: geld. Productie en distributie in 4K behoeft andere apparatuur en verbruikt meer data.
Waarom HBR het wint van ESPN UHD
De grootste verrassing komt uit Veendam. SKV levert bijna twintig zenders in High Bitrate (HBR): zo'n 25 Mb/s of zelfs meer, soms meer dan driemaal zoveel als bij de grote providers, waar HD tussen de 7 en 15 Mb/s blijft. Volgens SKV-abonnees oogt de HD-versie van ESPN in HBR beter dan het ESPN UHD-kanaal, dat bij sommige providers met slechts zo'n 15,5 Mb/s wordt doorgegeven. De reden: een hogere bitrate betekent minder compressie en dus een scherper, vloeiender beeld, juist bij snelle sportbeelden. SKV kan dit omdat het hele netwerk verglaasd is.
