5 wetenswaardigheden over conflict FOX Sports en aanbieders
Betaalzender FOX Sports en veel aanbieders staan lijnrecht tegenover elkaar. De reden: de voorwaarden van een nieuwe distributieovereenkomst.
Discriminatie, machtsmisbruik, te duur en voetbal door
de strot van de kijker duwen. Het zijn nog maar een paar krachttermen die
in discussies door aanbieders en kijkers worden gebruikt. Maar waar gaat het
zakelijke conflict nu eigenlijk over? Vijf dingen die je moet weten om een goed
oordeel te kunnen vellen.
Wat vindt FOX Sports?
FOX Sports is de betaalzender die in
Nederland de Eredivisie uitzendt. Alle wedstrijden die in deze Nederlandse
voetbalcompetitie gespeeld worden, zijn live op de kanalen van FOX Sports te bekijken.
Naast de Eredivisie worden nog meer Nederlandse en buitenlandse
voetbalcompetities uitgezonden. Het aanbod wordt aangevuld met competities en
evenementen van andere sporten. FOX Sports nam in 2012 Eredivisie Live over.
Deze betaalzender werd opgezet door de Eredivisieclubs omdat in de oude
constructie de uitzendrechten van de Eredivisie te weinig geld opleverde. Het
bedrijf van mediamiljardair Rupert Murdoch kocht in 2012 Eredivisie Live en
transformeerde het tot FOX Sports. Al in de tijd van Eredivisie Live klaagde
Frank Rutten – de huidige directeur van FOX Sports en toenmalig financieel
verantwoordelijke van Eredivisie Live - al over de hoge doorgiftevergoeding die
aanbieders voor de betaalzender aan klanten doorberekenden. Met de voorwaarden
voor de nieuwe overeenkomsten voor FOX Sports denkt Rutten een oplossing
gevonden te hebben om de opbrengsten van FOX Sports evenrediger te verdelen.
Dit moet voor meer omzet voor FOX Sports zorgen.
Wat vinden KPN en andere aanbieders?
Om de omzet te verhogen, wil FOX
Sports aanbieders akkoord laten gaan met een gegarandeerde minimum omzet dat per abonnee door aanbieders afgedragen moet worden. Het gaat bij deze eis niet alleen om de FOX
Sports-kijkende abonnees, maar echt alle abonnees. De makkelijkste manier om aam deze voorwaarde te voldoen, is door FOX Sports 1 HD in het basispakket door te gaan geven. Dan betalen alle abonnees mee aan FOX Sports en krijgt men er ook daadwerkelijk iets voor terug. Dat is voor FOX
Sports belangrijk omdat deze zender als uithangbord voor de vijf overige
kanalen kan dienen. Deze vijf kanalen mag een aanbieder dan vanaf tien
euro per maand aanbieden. Een andere mogelijkheid is om FOX
Sports op de huidige manier door te blijven geven. In dat geval moet de
abonnementsprijs van de FOX Sports-abonnementen vele euro’s omhoog met de kans dat veel abonnees afhaken. FOX Sports wil bij de nieuwe overeenkomst
een minimumbedrag van twee euro exclusief btw voor elke abonnee ontvangen.
Omdat minder dan tien procent van alle Nederlandse kijkers een abonnement op
de betaalzender heeft, is keuze voor doorgifte op de huidige manier voor de
meeste aanbieders geen keuze. Ze zijn boos over het invoeren van een
minimum garantiebedrag. Daarnaast voelt vooral KPN zich gediscrimineerd.
Grootste en directe concurrent Ziggo heeft een nog vier jaar doorlopende
overeenkomst met andere gunstigere voorwaarden.
Waarom moet FOX Sports meer verdienen?
FOX Sports is nooit winstgevend
geweest. Sinds de overname van Eredivisie Live heeft de betaalzender tientallen
miljoenen euro’s gekost. Het bedrijf achter de betaalzender heeft voor bijna
een miljard euro voor een periode van twaalf jaar alle uitzendrechten van de
Eredivisie gekocht. Bij de overname van Eredivisie Live had men rond de 600.000
abonnees. De verwachting – gestoeld op vergelijk met andere buitenlandse
markten – was dat FOX Sports binnen enkele jaren naar boven de miljoen abonnees
kon doorgroeien. En winstgevend zou worden. Maar wat marktkenners in 2012 al voorspelden, komt nu uit. Het
aantal abonnees is niet spectculair gestegen en komt al helemaal niet in de
buurt van een miljoen. Het oude verdienmodel moet dus in de prullenbak. Met
nieuwe voorwaarden wordt naar een ander verdienmodel gezocht.
Draait de kijker op voor het verlies van FOX Sports?
Deze vraag is moeilijk te
beantwoorden omdat geen echt inzicht in vooral de oude voorwaarden is. FOX
Sports-directeur Frank Rutten geeft volmondig toe dat de betaalzender door de
nieuwe voorwaarden duurder voor aanbieders wordt. Maar uit eerdere uitspraken
van Rutten – bijvoorbeeld uit zijn Eredivisie Live periode – blijkt ook dat hij vindt dat in
de oude situatie te veel geld - dat met abonnementen van de betaalzender wordt
verdiend - aan de strijkstok van aanbieders blijft zitten. Met een voorwaarde
als een minimum garantiebedrag voor echt elke abonnee van een aanbieder wordt
in ieder geval de indruk gewekt dat aanbieders en kijkers voor het verlies van
FOX Sports moeten opdraaien. Dat is bedenkelijk. FOX Sports heeft een foute
inschatting van de Nederlandse tv-markt gemaakt en leidt hierdoor verlies. Dit
noemt men ondernemersrisico.
Hoe gaat het nu verder?
De komende dagen wordt het onderhandelingsspel hard gespeeld. Eén van de partijen moet water bij de wijn doen. Die partij leidt dus het meeste gezichtsverlies. Bij de onderhandelingen moet dus naar een manier gezocht worden waarbij beide partijen er zo goed mogelijk uit gaan komen. Dat is moeilijk en wordt door de publieke discussie die over dit conflict is ontstaan alleen maar moeilijker. De vraag is zelfs of die oplossing gevonden kan worden. Voor een groot deel van de kijkers is het een principekwestie geworden om niet extra voor een voetbalkanaal is het basispakket te gaan betalen. Nú niet en de komende jaren ook niet. Verhoogt men het abonnement wel dan is het niet ondenkbaar dat de betreffende aanbieder veel klanten kwijtraakt. Datzelfde geldt ook als een aanbieder besluit om FOX Sports volgende week op zwart te zetten. Een mogelijke tussenoplossing is dat FOX Sports en aanbieders besluiten om de betaalzender tegen de oude voorwaarden te blijven doorgeven tot de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de uitkomst van een gestart onderzoek bekendmaakt. Een oplossing die ook door ACM wordt voorgesteld.
