Providers en betaalzenders jagen kijkers zelf naar illegale IPTV
Providers en betaalzenders wijzen graag naar de consument als het gaat om de groei van illegale IPTV. Maar de hand mag ook in eigen boezem worden gestoken. Door het ontbreken van rechtstreekse OTT-abonnementen op sportzenders als ESPN en Ziggo Sport Totaal worden kijkers gedwongen een duur providerpakket af te nemen. De groeiende groep cordcutters die alleen internet wil, wordt zo de facto richting illegale alternatieven geduwd.
ESPN verkoopt niet rechtstreeks aan consumenten
Wie in Nederland naar de Eredivisie, Keuken Kampioen Divisie of internationaal topvoetbal op ESPN wil kijken, kan daarvoor niet rechtstreeks bij de sportzender terecht. Een abonnement op ESPN is uitsluitend verkrijgbaar via een Nederlandse tv-aanbieder. Dat bevestigt ESPN zelf op de eigen supportpagina: zonder tv-provider geen ESPN.
Deze situatie is niet toevallig ontstaan. Providers als Ziggo, KPN en Odido hebben in hun distributieovereenkomsten met Eredivisie Media & Marketing (EMM) afgedwongen dat ESPN geen rechtstreekse OTT-abonnementen aan consumenten verkoopt. De reden is simpel: providers betalen per klant een vergoeding aan EMM voor de doorgifte van ESPN. Zou ESPN daarnaast ook rechtstreeks aan consumenten verkopen, dan ondermijnt dat het verdienmodel van de providers. Zij zouden dan betalen voor een product dat de consument ook buiten hen om kan krijgen.
Het gevolg is dat de sportliefhebber die geen behoefte heeft aan een compleet tv-pakket, maar alleen ESPN wil kijken, verplicht is om een internet- én tv-abonnement bij een provider af te sluiten. En dat terwijl de trend al jaren de andere kant op beweegt.
Ziggo Sport Totaal: OTT-abonnement niet meer beschikbaar
Bij concurrent Ziggo Sport Totaal is de situatie zo mogelijk nog schrijnender. Waar het voorheen mogelijk was om een los OTT-abonnement af te sluiten waarmee op elk apparaat naar de Champions League, Europa League en andere topcompetities gekeken kon worden, is die mogelijkheid inmiddels geschrapt. Ziggo Sport Totaal verkoopt geen rechtstreekse OTT-abonnementen meer aan consumenten.
De reden hiervoor is nauw verbonden met de eigendomsstructuur van de sportzender. Ziggo Sport Totaal is onderdeel van VodafoneZiggo. En juist daar knelt de schoen. VodafoneZiggo ziet met lede ogen aan dat een groeiende groep consumenten kiest voor een internet-only abonnement, aangevuld met losse streamingdiensten en OTT-aanbiedingen. Iedere klant die dat doet, levert Ziggo aanzienlijk minder omzet op dan een klant met een gecombineerd internet- en tv-pakket.
Door het OTT-abonnement op Ziggo Sport Totaal te schrappen, worden consumenten in feite gedwongen om een volledig tv-abonnement bij een provider af te nemen. Wie naar de Champions League wil kijken, moet dus eerst een tv-pakket aanschaffen, ook als men verder uitstekend uit de voeten kan met Netflix, Disney+ en andere streamingdiensten.
Cordcutting versus het providermodel
De Nederlandse markt voor vaste diensten verandert in hoog tempo. Het aantal cordcutters - consumenten die bewust kiezen voor alleen internet en hun entertainmentbehoefte invullen met streamingdiensten - groeit gestaag. Deze consumenten willen de vrijheid om zelf te bepalen waar ze voor betalen. Een tv-pakket van een provider met tientallen zenders waar ze nooit naar kijken, past niet in dat plaatje. Eeb alternatief is bijvoorbeeld NLZIET voor live televisie.
Toch houden providers krampachtig vast aan het gebundelde model. Gebundelde abonnementen leveren hogere marges op dan internet-only abonnementen. Betaalzenders als ESPN en Ziggo Sport Totaal spelen hierin een cruciale rol: door exclusief via providers te distribueren, fungeren zij als breekijzer om consumenten in het duurdere gecombineerde abonnement te houden.
De onbedoelde consequentie: groei van illegale IPTV
En precies hier ontstaat het probleem. Schattingen lopen uiteen, maar volgens onderzoek maakt inmiddels tussen de 17 en 24 procent van de Nederlandse huishoudens gebruik van illegale IPTV-diensten. Dat komt neer op naar schatting 1,4 tot ruim 2 miljoen gebruikers. De groei bedraagt jaarlijks zo'n 20 tot 40 procent.
Voor een fractie van de prijs van een regulier providerabonnement bieden illegale IPTV-diensten toegang tot duizenden zenders, inclusief ESPN, Ziggo Sport Totaal, Viaplay en internationale streamingdiensten. Stichting BREIN treedt weliswaar actief op tegen aanbieders van deze diensten en werkt daarbij samen met de FIOD, maar het aanbod blijft groeien.
De ironie is pijnlijk. Providers en betaalzenders investeren via BREIN miljoenen in de bestrijding van illegale IPTV, terwijl hun eigen distributiemodel een van de belangrijkste drijfveren is voor consumenten om naar die illegale diensten te grijpen. Wie als cordcutter simpelweg de Eredivisie of de Champions League wil volgen zonder gedwongen een compleet tv-pakket af te nemen, vindt in de illegale markt een laagdrempelig alternatief.
Een oplossing die voor de hand ligt
De oplossing is even simpel als ongemakkelijk voor de gevestigde partijen. Zolang ESPN en Ziggo Sport Totaal niet rechtstreeks als betaalbaar OTT-product aan consumenten worden aangeboden, blijft de illegale IPTV-markt groeien. Consumenten willen betalen voor content. maar dan wel op hun eigen voorwaarden en zonder verplichte bundels met producten die ze niet nodig hebben.
Providers en betaalzenders kunnen blijven wijzen naar BREIN en strengere handhaving. Maar zolang zij de consument niet tegemoet komen met flexibele, rechtstreekse abonnementen, jagen ze diezelfde consument naar de illegaliteit. En dat is een probleem dat niet met boetes en rechtszaken wordt opgelost, maar met een fundamenteel ander distributiemodel.
