Slurpt DOCSIS echt zoveel stroom en is het minder milieuvriendelijk dan glasvezel?
Ziggo verkoopt sinds deze week internet met een snelheid tot 8 Gbit/s via de kabel. Daarvoor is het netwerk geschikt gemaakt voor DOCSIS 4.0. Glasvezelpartijen als KPN, Delta Fiber en Open Dutch Fiber roepen al jaren dat coax veel meer stroom slurpt. Totaal TV zocht uit wat daarvan klopt.
Zo werkt het netwerk van Ziggo
Ziggo is onderdeel van VodafoneZiggo, dat sinds eind juli tot Ziggo Group behoort. Het netwerk van Ziggo bestaat tot aan de straatkast uit glasvezel. Daarna gaat een coaxkabel naar de woning. Volgens Ziggo reist het signaal voor 97 procent van de afstand via glasvezel. Ziggo gebruikt daarom – tot weerzin van KPN – de marketingterm glasvezel-kabel. KPN stapte naar de rechter, maar deze oordeelde in april dat Ziggo dat mag zeggen.
Toch geeft dat getal 97 procent een vertekend beeld. Kijk je naar de kabels zelf, dan bestaat het netwerk voor minder dan 10 procent uit glasvezel. Volgens eigen cijfers van VodafoneZiggo ligt er zo’n 40.000 kilometer glasvezel en ruim 410.000 kilometer coax. Dat komt doordat elke woning een eigen stukje coax heeft, van de wijkkast tot in de meterkast. Al die korte stukjes samen zijn vele malen langer dan de glasvezel. Over de coax gaat internet met de techniek DOCSIS. Over dezelfde kabel gaat ook DVB-C, de gewone digitale kabeltelevisie.
Waar gaat de stroom naartoe?
Bij coax wordt het signaal onderweg steeds zwakker. Daarom staan er in de wijk nodes en versterkers. Een node is het kastje waar glasvezel overgaat in coax. Versterkers maken het signaal daarna weer sterk genoeg. Al die kastjes staan dag en nacht aan, ook als niemand internet gebruikt. Voor DOCSIS 4.0 heeft Ziggo nieuwe versterkers van het Finse Teleste laten plaatsen.
Bij glasvezel is dat anders. Tussen de centrale en de woning zitten alleen splitters. Die hebben geen stroom nodig. Stroom gaat vooral naar de apparatuur in de centrale en naar het glasvezelkastje (ONT) bij de klant thuis.
Wat zeggen de glasvezelpartijen?
De Amerikaanse Fiber Broadband Association (FBA) rekende in 2024 aan DOCSIS 4.0. Volgens de FBA kost het kabelnetwerk buiten de woning bijna 28 kWh per adres per jaar. Bij glasvezel is dat 1 tot 2 kWh.
Een Duits onderzoek van kabelfabrikant Prysmian en de hogeschool Fachhochschule Südwestfalen komt op hetzelfde uit. In een modelgebied met ruim 25.000 aansluitingen heeft het kabelnetwerk 114 kilowatt nodig. Een glasvezelnetwerk doet het met 19 kilowatt. Dat is ongeveer zes keer minder.
Een kritische kanttekening is wel te maken. FBA is een belangenclub voor glasvezel en Prysmian maakt onder meer glasvezelkabel. De cijfers gaan ook niet over het netwerk van Ziggo zelf. Ziggo maakt geen stroomverbruik per adres bekend. En ondanks dat deze cijfers niet geheel geprojecteerd kunnen worden op de Nederlandse situatie bij Ziggo, geeft het wel de richting aan in welke richting de niet gepubliceerde Nederlandse cijfers heen bewegen. Zo zijn bovengenoemde onderzoeken in twee verschillende langen gehouden. En er zijn meer onderzoeken uit nog andere landen – zoals dat van Nokia – die een soortgelijk beeld weergegeven.
En wat zegt de kabelbranche?
Een rechtstreekse vergelijking met glasvezel vanuit de kabelbranche heeft Totaal TV niet gevonden. Wel bevestigt de branche zelf waar de stroom heen gaat. Volgens de Amerikaanse kabelorganisatie SCTE gaat 73 tot 83 procent van het stroomverbruik van kabelbedrijven naar centrales en actieve apparatuur in het kabelnetwerk.
Teleste - de leverancier van Ziggo - schrijft dat versterkers zo’n 70 procent van de stroom buiten op straat gebruiken. Met slimme stroomregeling kan het verbruik van het hele netwerk tot 20 procent omlaag. De nieuwe 1,8 GHz-versterkers verbruiken volgens Teleste ongeveer net zoveel als oudere exemplaren. Een goede ontwikkeling omdat een breder frequentiespectrum met de ESD techniek in de basis juist meer stroom verbruikt.
Het aansluitpunt in de meterkast
Bij kabel komt de coax binnen via een kabelkoppeling of wandcontactdoos. Bij glasvezel is dat een klein aansluitkastje. Beide hebben geen stroom nodig.
Daarna wordt het anders. Bij glasvezel komt er altijd een glasvezelkastje (ONT) achter, met een eigen stekker. Dat zet licht om in een netwerksignaal. Volgens fabrikant Genexis - die deze kastjes onder meer aan KPN levert - verbruikt zo’n kastje 3 tot bijna 8 watt. Het Duitse onderzoek liet een verbruik van 3,5 watt zien. Achter het kastje komt dan nog een modem/router.
Bij kabel gaat de coax direct naar het modem. Daarin zitten het modem en de router samen. Een aparte versterker in huis is alleen nodig bij een lange kabel of meer dan twee aansluitingen. Zo’n huisversterker gebruikt volgens het Duitse onderzoek gemiddeld 5 watt.
En bij jou thuis?
Alles bij elkaar is het verschil in huis klein. Volgens de FBA verbruikt een DOCSIS 4.0 modem maximaal 128 kWh per jaar. Een glasvezelkastje met router komt op 105 kWh. Het Duitse onderzoek rekent met 18 watt voor kabel en 13,5 watt voor glasvezel. Dat scheelt 23 tot 39 kWh per jaar. Een gemiddeld huishouden verbruikt zo’n 2.400 tot 2.500 kWh per jaar. Het verschil is dus minder dan 2 procent van het totale stroomverbruik. Bij 27 cent per kWh gaat het om 6 tot 11 euro per jaar.
Bespaart Ziggo als DVB-C stopt?
Ziggo heeft naar eigen zeggen geen plannen om met DVB-C binnen enkele jaren te stoppen. Het bedrijf maakt ook niet bekend hoeveel stroom DVB-C kost. Een bedrag noemen is daarom niet mogelijk. Wel blijven de grootste stroomverbruikers dan gewoon aan. De nodes en versterkers zijn ook nodig voor internet. In het FBA-model is DVB-C al helemaal weggehaald. Toch verbruikt het kabelnetwerk daar nog bijna 28 kWh per adres.
Voor kijkers kan het stoppen van DVB-C juist extra stroom kosten. Wie nu met een CI+-module in de tv kijkt, heeft geen apart kastje nodig. Bij tv via internet is wel een decoder nodig. De Next Mini van Ziggo verbruikt tot 5 watt als hij aan staat. Wel is het bij IPTV mogelijk om boxless te kijken direct via een slimme televisie, ofwel smart tv. Het nadeel dat dergelijke streams niet altijd gelijke beeldkwaliteit leveren en de interactieve mogelijkheden niet geheel gelijk zijn.
Groene stroom
VodafoneZiggo koopt naar eigen zeggen 100 procent windstroom in. Daardoor is de CO2-uitstoot van het netwerk flink lager dan de kilowatturen doen vermoeden.
Conclusie
Ja, het kabelnetwerk verbruikt meer stroom dan glasvezel. Glasvezelpartijen en de kabelbranche zijn het eens over de oorzaak, namelijk de nodes en versterkers in de wijk die altijd aan staan. Die stroom betaalt Ziggo, niet de klant. Maar indirect betaalt de klant natuurlijk via het maandelijkse abonnement wel mee aan de energierekening. Bij de klant thuis is het verschil klein, minder dan 2 procent van het stroomverbruik van een gemiddeld huishouden. Of het uitzetten van DVB-C veel oplevert, is niet bekend.
Coax is dus minder milieuvriendelijk dan glasvezel.
