Ziggo en KPN voorlopig niet: waarom HBR-zenders in beste beeldkwaliteit alleen in DVB-C over glasvezel?

We duiken even ver terug in de tijd. Zo’n 15 jaar geleden moest je naar Naaldwijk in het Westland afreizen om kennis te kunnen maken met de meest innovatieve provider van Nederland. De inmiddels overleden kabeltijger Aart Verbree wist precies wat hij wilde. Hij wilde klanten van ‘zijn’ Caiway de meeste zenders in de best mogelijke beeldkwaliteit leveren. Nieuwe zenders klopten als eerste op zijn kantoor in Naaldwijk aan en vonden daar een luisterend oor. Caiway was ook de eerste provider die op grotere schaal HD op het netwerk introduceerde. Het is wrang om te constateren dat nu meer dan 15 jaar later Caiway niet meer bestaat omdat het is opgegaan in Delta. En de nieuwe eigenaar van Caiway en dus Delta veel van de filosofie van Verbree naast zich heeft neergelegen.

SKV

De rol van Caiway en Verbree is nu overgenomen door Stichting Kabelnet Veendam (SKV), waar manager techniek Freddy van Egmond onder meer verantwoordelijk is voor het tv-aanbod. Beeldkwaliteit staat bij Van Egmond hoog in het vaandel. Met bijvoorbeeld 4K-zenders is SKV vaak voorloper. Zeker voorloper is deze kleine provider met zo’n 13.000 abonnees zeker met HBR. Dit is de afkorting van High Bitrate, of in het Nederlands gezegd hoge bandbreedte. SKV biedt namelijk inmiddels bijna 20 zenders met een bandbreedte van 25 Mb/s aan de klanten aan. Dat is soms zelfs meer dan drie keer zoveel bandbreedte als bij grote landelijke providers. Meer bandbreedte betekent een betere beeldkwaliteit. De beste beeldkwaliteit krijg je dan ook als abonnee van SKV.

DVB-C

SKV levert tv via zowel IPTV als DVB-C. De HBR-streams van zenders van onder meer NPO, ESPN en Warner Bros. Discovery – zoals Discovery, TLC en Eurosport) zijn echter alleen via DVB-C beschikbaar. En dat heeft een duidelijke reden. SKV levert DVB-C over glasvezel. Dit betekent dat SKV internet via glasvezel levert. Zodoende kan SKV het hele hoogfrequente frequentiespectrum gebruiken voor alleen de doorgifte van tv- en radiozenders. Er is dus voldoende bandbreedte voor handen om alle tv-zenders in de best beschikbare beeldkwaliteit te leveren. Andere providers als TriNed en Jonaz die net als SKV DVB-C over glasvezel leveren, hebben de gelijke mogelijkheden.

Kabel

Dit is dan ook de belangrijkste reden dat bijvoorbeeld Ziggo en Delta de zenders niet net als SKV in HBR bandbreedte via DVB-C kunnen aanbieden. Deze kabelproviders bieden namelijk ook internet via het hoogfrequente spectrum aan. Een groot deel van de beschikbare ruimte wordt opgeslokt door internet en hierdoor blijft er onvoldoende bandbreedte over om (veel) zenders in HBR aan te bieden.

IPTV

In principe is het mogelijk om HBR-streams via IPTV aan te bieden. Maar providers als KPN, Odido, Delta en ook Ziggo via Next Mini kiezen hier – overigens net als SKV – bewust niet voor. Dit heeft alles te maken met de verschillen in techniek tussen DVB-C en IPTV. DVB-C is een éénrichting techniek zonder geen retoursignaal vanuit de kijker. Bij IPTV is dit retoursignaal er wel. Dit betekent dat er meer interactieve mogelijkheden zijn. Denk hierbij aan opnemen in de cloud, terugkijken via de programmagids en Begin Gemist. De extra datacapaciteit die HBR-streams bij IPTV met zich meebrengt schrikt providers af om dergelijke streams met hogere bandbreedte aan te gaan bieden. De kans dat dergelijke streams het hele platform instabieler maakt, is groot. Om het platform stabiel te houden moet flink geïnvesteerd worden. Met andere woorden: technisch is het mogelijk, maar het prijskaartje is zo hoog dat het providers afschrikt.

Verschil

Dat is zeker vanuit het oogpunt van een gezonde financiële bedrijfsvoering begrijpelijk. Maar de argumenten waarmee dit in de richting van de klanten wordt verpakt, snijden geen hout. Zo wordt vaak verkondigd dat je als kijker nauwelijks het verschil ziet tussen een HD-zenders met een normale bandbreedte van zo’n 10 tot 15 Mb/s en een HBR-zenders met soms wel meer dan 25 Mb/s. Dit verschil is echter wel degelijk zichtbaar. De vraag is of de gemiddelde kijker het zelf ziet en of er behoefte aan is. Eigenlijk is het vergelijkbaar met de internetsnelheid. Glasvezelproviders bieden symmetrisch internet aan met een snelheid van 4 of 8 Gb/s. Dit maakt duidelijk dat het kan. Sommige klanten hebben een dergelijke snelheid ook echt nodig, maar verreweg de meeste klanten hebben aan een klein deel van deze snelheid voldoende. Hetzelfde geldt voor de beeldkwaliteit van HBR-zenders.