Draait de kijker op voor de teruglopende reclame-inkomsten van tv-zenders?
De transitie van lineair naar online kijken is op dit moment in volle gang. Hoewel dit proces minder snel gaat dan velen hadden voorspeld, lopen de verkopen van tv-abonnementen bij providers als Ziggo, KPN en Odido terug. De grote winnaars zijn streamingdiensten en online diensten waar live tv kan worden gekeken. Dit zijn in Nederland vooral NLZIET en Canal+. De verliezers zijn niet alleen de providers die minder inkomsten genereren uit de verkoop van abonnementen. Ook tv-zenders – zowel publieke als commerciële – voelen financiële pijn.
Minder geld
Volgens Screenforce werd in Nederland in 2025 ongeveer 46 miljoen euro minder aan tv-reclame verkocht dan in 2024. De tv-reclamemarkt kwam in 2025 uit op 850 miljoen euro, tegenover 896 miljoen euro in 2024. Een financiële aderlating dus voor de eigenaren van de tv-zenders. Vanaf het moment dat de transitie van lineair naar online begon, zijn er vanuit providers echter geluiden te horen dat bij het afsluiten van nieuwe distributieovereenkomsten soms een hogere doorgiftevergoeding wordt verlangd.
Discovery Network
Canal Digitaal (Canal+) was enkele jaren geleden de eerste die de knuppel in het hoenderhok gooide. Het haalde alle zenders van Discovery Network – het huidige Warner Bros. Discovery (WBD) – uit het aanbod. Dit omdat er in de ogen van de provider te veel geld aan doorgiftevergoeding betaald moest worden. Tot op heden kunnen abonnees van Canal Digitaal en Canal+ niet naar zenders als Discovery, TLC en Eurosport kijken. Ook Delta haalde deze zenders om dezelfde reden uit het aanbod. Dit was echter een tijdelijke situatie. Na precies een jaar keerden de zenders bij Delta terug, toen er wel een overeenkomst gesloten kon worden. Onduidelijk is wie water bij de wijn heeft gedaan om dit mogelijk te maken.
NPO
Maar niet alleen bij commerciële zenders is vanuit de providerwereld geklaag te horen. De inmiddels ter ziele gegane satellietprovider Joyne spande een rechtszaak aan tegen de publieke omroep NPO. De reden: een te hoge distributievergoeding. Bezuinigingen bij de NPO hebben de doorgifteprijs voor providers enorm omhoog gejaagd. Een saillant detail daarbij is dat providers verplicht zijn deze zenders aan tv-abonnees aan te bieden. Dit vanwege de must-carrystatus van deze zenders, zoals beschreven in de Mediawet.
ESPN
Een ander voorbeeld is ESPN. Deze zender is eigendom van Disney. Een groot commercieel succes is het op eigen benen echter nooit geweest. Toen ESPN onder een andere eigenaar nog FOX Sports heette, leed de zender miljoenen euro per jaar verlies. Een voor Nederland geheel nieuwe distributieconstructie moest eraan te pas komen om FOX Sports op de been te houden. Namelijk: betalen voor iedere abonnee van een provider, ongeacht of deze wel of niet kijkt en of deze wel of geen abonnement koopt. Deze constructie bestaat tot op heden nog. Providers worden eigenlijk met zachte hand gedwongen om hiermee in te stemmen. Een aanbod zonder Eredivisievoetbal is niet concurrerend genoeg ten opzichte van providers die dit voetbal wel in het aanbod hebben. Inmiddels is de vergoeding per abonnee wel gedaald. Vooral omdat VodafoneZiggo voor de providertak Ziggo op het scherpst van de snede heeft onderhandeld.
Toekomst
In de komende periode moet blijken hoe de eigenaren van tv-zenders de financiële strop van teruglopende reclame-inkomsten gaan opvangen. Als de lijn uit het verleden wordt doorgetrokken, komt de rekening via de providers deels bij de nog overgebleven lineaire kijkers te liggen. Maar ook op andere manieren kan aan de knoppen worden gedraaid, bijvoorbeeld door het uitzenden van meer herhalingen. Het risico hiervan is echter dat nog meer kijkers gaan afhaken en de weg naar streamingdiensten weten te vinden. In dit opzicht speelt vooral RTL Nederland het spel goed. Met Videoland als streamingdienst heeft het bedrijf een ijzersterke troef voor de toekomst in handen. En de Nederlandse kijker omarmt Videoland. Het is na Netflix qua abonneeaantal de tweede streamingdienst in Nederland, nog vóór grote internationale diensten als Disney+, HBO Max en SkyShowtime.
