De strijd om de afstandsbediening: waarom mag je zelf je zenderlijst niet indelen?

Het is een bron van irritatie voor veel televisiekijkers: de vaste zenderlijst van providers. Terwijl we in een tijd leven waarin we bijna alles zelf kunnen personaliseren, bepalen partijen als KPN, Ziggo en Odido nog steeds voor een groot deel welk nummer bij welke zender hoort. Voor de eerste zes kanalen is dat meestal geen probleem, aangezien NPO 1 tot en met SBS6 vrijwel overal op dezelfde plek staan. De verwarring begint direct daarna. Wie van de ene naar de andere provider overstapt, moet vaak weer opnieuw leren waar zenders als RTL 8, Veronica of RTL Z gebleven zijn.

Succes

De vrijheid om zelf te bepalen waar een zender staat, was jarenlang het grote succes van satelliettelevisie. Ook wie nu met eigen hardware kijkt, zoals een losse decoder of een televisie met een insteekkaart, heeft die vrijheid vaak nog wel. Je zet dan simpelweg je favoriete zender op nummer één, of dat nu de BBC is of een sportkanaal. Bij de standaard bruikleendecoders van de grote providers ligt dat anders. Hoewel je bij sommige aanbieders zoals KPN en Ziggo wel zenders die je nooit bekijkt kunt overslaan, blijft het door de provider toegekende kanaalnummer meestal vaststaan.

Onderhandeling

De reden achter deze beperking is zeker niet technisch, maar heeft vooral te maken met harde zakelijke afspraken. Tijdens de onderhandelingen over het uitzenden van een zender eisen mediabedrijven vaak een gunstige plek in de lijst. Ze vechten voor een positie in de top 20, omdat de kans dat een kijker 'blijft hangen' tijdens het zappen daar het grootst is. Meer kijkers betekenen hogere reclame-inkomsten, en dat maakt de volgorde van de zenderlijst een kostbaar bezit. Als een plekje vooraan niet lukt, wordt er vaak ingezet op makkelijk te onthouden nummers met dubbele cijfers.

Poll

Toch lijkt de wal het schip te keren. KPN houdt op dit moment op het eigen community forum een peiling onder klanten waaruit overduidelijk blijkt dat de kijker zelf de regie wil terughebben. In een tijd waarin lineaire televisie onder druk staat door de opkomst van streamingdiensten, is het de vraag of deze vorm van betutteling nog wel houdbaar is. De moderne kijker vindt zijn favoriete programma’s namelijk toch wel, of die nu op kanaal 7 of op kanaal 82 worden aangeboden. Het vasthouden aan starre lijstjes zorgt vooral voor frustratie, terwijl de kijker in deze tijd juist behoefte heeft aan gemak en vrijheid.