Glasvezel aanleggen kost tot 3000 euro per adres: wie betaalt de rekening?
De verglazing van Nederland draait op volle toeren. Maar wat kost een glasvezelaansluiting eigenlijk per adres, en wie draait er op voor die kosten? Voor bewoners, netwerkeigenaren én investeerders is het antwoord op die vraag heel verschillend.
Gratis voor de bewoner, duur voor de netwerkeigenaar
Voor de consument lijkt glasvezel een koopje. Bij vrijwel alle grote partijen - KPN (NetwerkNL en Glaspoort), Open Dutch Fiber, DELTA Fiber - is de aansluiting tijdens de aanleg in een wijk gratis. Wie later aansluit, betaalt afhankelijk van locatie en afstand tot het netwerk tussen de 150 en 1.500 euro. In buitengebieden kan dit oplopen tot 1.800 euro of meer. Maar die gratis aansluiting is natuurlijk niet echt gratis. De werkelijke kosten komen voor rekening van de netwerkeigenaar.
In stedelijke gebieden liggen de aanlegkosten gemiddeld tussen de 400 en 800 euro per aansluiting. In dorpskernen loopt dat op naar 800 tot 1.500 euro en in het buitengebied zelfs tot 2.500 à 3.000 euro. Volgens een lokaal glasvezelinitiatief in Drenthe waardeerde de Rabobank een glasvezelaansluiting aan huis destijds op circa 3.000 euro. Het betreft hier dan wel een glasvezelaanleg in een buitengebied,
Terugverdienen via abonnementen
Investeerders verdienen hun geld terug via de maandelijkse inkomsten die providers betalen voor het gebruik van het netwerk. Grote marktpartijen rekenen op een terugverdientijd van vijf tot zeven jaar. Bij coöperatieve modellen in het buitengebied kan die periode oplopen tot twintig jaar. In de abonnementsprijs zit feitelijk altijd een component voor aflossing en rente op de investering.
Een belangrijk voordeel van glasvezel is de levensduur
Glasvezelkabels gaan naar verwachting ruim 40 jaar mee zonder noemenswaardig kwaliteitsverlies. Ter vergelijking: koperkabels moeten volgens opgave van de leverancier eerder vervangen worden en vereisen aanzienlijk meer onderhoud. Dat coax ook langer kan meegaan, bewijst VodafoneZiggo met het netwerk van Ziggo. Sommige delen van dit netwerk zijn inmiddels al meer dan 40 jaar oud. Die lange levensduur maakt glasvezel als investeringsobject aantrekkelijk, omdat de infrastructuur decennialang inkomsten genereert.
Gestegen rente maakt verglazing duurder
De aanleg van glasvezel is de afgelopen jaren wel degelijk duurder geworden. Niet zozeer door de fysieke aanlegkosten - al spelen stijgende loon- en materiaalkosten een rol - maar vooral door de gestegen rente. Glasvezelnetwerken worden vrijwel altijd gefinancierd met grote leningen. Bij een hogere rente stijgen de financieringslasten aanzienlijk, wat de terugverdientijd verlengt en het rendement onder druk zet.
VodafoneZiggo kiest bewust tegen volledige verglazing
Precies dit financiële plaatje verklaart waarom VodafoneZiggo ervoor kiest het bestaande Ziggo-kabelnetwerk niet volledig te verglazen. Het vervangen van alle coaxkabels door glasvezel zou naar schatting zo'n 800 euro per woning kosten. Voor het hele netwerk van ruim 7,5 miljoen aansluitingen is dat een investering van miljarden euro's. VodafoneZiggo investeert liever in het upgraden van het bestaande hybride coax-glasvezelnetwerk (HFC) naar DOCSIS 4.0. Dat is tot vier keer goedkoper dan volledige verglazing.
Op de korte termijn is die keuze begrijpelijk, maar op de langere termijn kan het een risico vormen. Glasvezel is kwalitatief het betere netwerk en het aantal glasvezelabonnementen groeit gestaag. In het vierde kwartaal van 2025 telde Nederland al 3,42 miljoen actieve glasvezelaansluitingen, terwijl het kabelnetwerk terugliep naar 3,06 miljoen. VodafoneZiggo vangt dit deels op door vanaf de tweede helft van 2026 diensten aan te bieden via het glasvezelnetwerk van DELTA Fiber op zo'n 600.000 extra adressen. Maar het eigen netwerk blijft voorlopig coax.
Ziggo heeft veel geld in netwerk gepompt
Dat VodafoneZiggo vasthoudt aan HFC bij Ziggo is een begrijpelijk gevolg van een eerder gemaakte keuze. Het opwaarderen van een aansluiting naar DOCSIS 4.0 vergt een investering van tussen de 100 en 200 euro. Veel minder dus dan glasvezel. Echter met alle investeringen die Ziggo in het verleden al in HFC heeft gedaan, had het de kosten van omzetting naar glasvezel zeker kunnen financieren. Eigenaren Liberty Global en Vodafone Group kozen er echter voor om de investeringen in de eigen netwerken zo laag mogelijk te houden om jaarlijks zoveel mogelijk dividend te kunnen uitkeren.
