Mag VodafoneZiggo Ziggo Sport in beter beeld exclusief voor Ziggo houden?
Wie bij KPN, Odido of DELTA televisie kijkt, betaalt voor vrijwel hetzelfde sportaanbod via het aanvullende pakket Ziggo Sport Totaal, en krijgt daarbij ook nog een mindere beeldkwaliteit. Mag VodafoneZiggo dit op basis van de voorwaarden die destijds aan de fusies rond Ziggo werden gesteld? Totaal TV zocht het uit.
Van Sport1 naar Ziggo Sport
De wortels van Ziggo Sport liggen bij betaalzender Canal+. Chellomedia, het contentbedrijf van Liberty Global en daarmee zusterbedrijf van kabelaar UPC, nam de Nederlandse Canal+-kanalen over en herdoopte deze op 1 februari 2006 tot Film1 en Sport1. Beide betaalzenders waren jarenlang bij vrijwel alle providers als aanvullend abonnement verkrijgbaar.
Dat veranderde na de overname van Ziggo door Liberty Global. Op 12 november 2015 werd Sport1 omgedoopt tot Ziggo Sport Totaal. Tegelijkertijd lanceerde het bedrijf een nieuw digitaal basiskanaal onder de naam Ziggo Sport, met Jack van Gelder als boegbeeld. Dit kanaal op voorkeuzepositie 14 is vanaf de eerste dag zonder meerkosten beschikbaar voor alle Ziggo-klanten en ook exclusief voor hen. Klanten van andere providers hebben dit kanaal nooit gekregen: zij kunnen de programmering alleen zien via het betaalde Ziggo Sport Totaal, waarin de inhoud van kanaal 14 als Ziggo Sport 1 (voorheen Select) is opgenomen. Voor dat pakket met zes kanalen betalen kijkers momenteel zo'n 17 à 18 euro per maand.
Brussel stelde de voorwaarden
Vaak wordt gedacht dat de NMa voorwaarden stelde aan de overname van het zelfstandige, beursgenoteerde Ziggo door Liberty Global, dat toen al eigenaar was van UPC. Dat ligt net anders. De NMa ging op 1 april 2013 op in toezichthouder ACM. En hoewel ACM met een verwijzingsverzoek bij de Europese Commissie bepleitte de fusie zélf te mogen beoordelen, wees Brussel dat verzoek op 25 juni 2014 af.
De Europese Commissie keurde de overname op 10 oktober 2014 onder voorwaarden goed. Liberty Global moest filmzender Film1 verkopen – die ging naar Sony Pictures Television – en diende contractclausules te schrappen die tv-zenders beperkten om hun content via internet (OTT) aan te bieden. Die laatste toezegging gold voor acht jaar. Op 13 april 2015 gingen Ziggo en UPC definitief samen verder onder de naam Ziggo. Het fusiebedrijf telde kort daarna zo'n 4,2 miljoen televisieklanten en 3,1 miljoen internetabonnees. Opvallend: over sportzender Sport1 werd geen enkele voorwaarde opgenomen. Marktkenners noemen dit het grootste hiaat in de voorwaarden die bindend bij de overname waren.
Geen doorgifteplicht voor Ziggo Sport Totaal
Deze goedkeuring werd inzet van een jarenlange juridische strijd. KPN vocht de goedkeuring aan en kreeg op 26 oktober 2017 gelijk van het Gerecht van de Europese Unie: de Commissie had onvoldoende gemotiveerd wat de gevolgen van de fusie waren voor de markt van premium sportzenders, waarop Liberty Global met Sport1 – inmiddels Ziggo Sport Totaal – actief was. De Commissie deed haar huiswerk over en keurde de overname op 30 mei 2018 opnieuw goed. Wederom zonder ook maar één voorwaarde voor het sportaanbod.
Ook daartegen ging KPN in beroep, net als tegen de goedkeuring van de fusie tussen Vodafone en Ziggo uit 2016, waarbij als enige voorwaarde de verkoop van het vaste consumentenbedrijf Vodafone Thuis gold. Beide keren ving KPN bot: het Gerecht hield de goedkeuringen in 2019 en op 27 januari 2021 in stand. De Europese rechter achtte Ziggo Sport Totaal en Fox Sports (het huidige ESPN) daarbij onderling uitwisselbaar, waardoor het achterhouden van Ziggo Sport Totaal de concurrentie niet wezenlijk zou schaden.
De conclusie is helder: nergens in de fusiebesluiten staat een verplichting om Ziggo Sport Totaal aan concurrerende providers te leveren. Laat staan dat VodafoneZiggo verplicht is om Ziggo Sport (kanaal 14) als losse zender buiten het pakket om aan te bieden. Dat KPN, Odido en DELTA het pakket vandaag mogen verkopen, is een commerciële keuze van VodafoneZiggo. En dus geen plicht.
Beter beeld exclusief houden mag dus
Daarmee is ook de hoofdvraag beantwoord. Sinds eind maart 2021 zendt Ziggo Sport op kanaal 14 in 4K uit, destijds gestart rond de Formule 1. Deze doorgifte in betere beeldkwaliteit is uitsluitend te bekijken met de Mediabox Next of Next Mini van Ziggo. Klanten van andere providers moeten het met maximaal HD-kwaliteit doen; bij KPN wordt het kanaal pas sinds maart 2026 in 1080p doorgegeven. Juridisch staat niets deze exclusiviteit in de weg. Sterker nog: op basis van de eerdere besluiten zou VodafoneZiggo Ziggo Sport zelfs in het geheel exclusief voor Ziggo mogen maken door de verkoop van Ziggo Sport Totaal bij andere providers te staken.
Eén harde grens blijft bestaan. Op grond van de Mediawet moeten wedstrijden van Nederlandse clubs in de UEFA-clubcompetities en de finales daarvan via een open net beschikbaar zijn. Ziggo vult die verplichting in met gratis online kijken via Ziggo GO, ook voor wie geen Ziggo-klant is.
Kans op ingrijpen door ACM
Betekent dit dat de toezichthouder machteloos is? Niet helemaal, maar de praktijk stemt VodafoneZiggo gerust. ACM wees in 2017 een handhavingsverzoek van KPN en Caiway (nu opgegaan in DELTA) over de distributie van Fox Sports af en zag geen aanleiding voor nader onderzoek. En in maart 2020 vernietigde het College van Beroep voor het bedrijfsleven de toegangsregulering die ACM aan KPN en VodafoneZiggo had opgelegd. Een wettelijke basis om doorgifte van sportzenders af te dwingen ontbreekt daardoor op dit moment.
Zou VodafoneZiggo Ziggo Sport Totaal daadwerkelijk bij concurrenten weghalen, dan is de kans niettemin groot dat het dossier opnieuw op tafel komt. Klachten van providers, Kamervragen en een nieuw marktonderzoek liggen dan voor de hand. ACM kan bij aangetoonde marktmacht alsnog verplichtingen opleggen, of er komen nieuwe regels uit Brussel of Den Haag. Uitgesloten is ingrijpen dus niet, maar vandaag bestaat er geen enkele regel die exclusiviteit verbiedt.
Waarom brede beschikbaarheid belangrijk is
Voor de concurrentie op de televisiemarkt is het wel degelijk van belang dat Ziggo Sport Totaal bij alle aanbieders in het pakket zit. Ziggo Sport bezit exclusieve rechten op onder meer het Europese UEFA-clubvoetbal, LaLiga, tennis, golf en diverse racesporten. Zonder doorgifte bij KPN, Odido en DELTA zouden sportliefhebbers voor dit aanbod gedwongen naar Ziggo moeten overstappen. Nu al is kanaal 14 – gratis voor iedere Ziggo-klant, zelfs met alleen een internetabonnement – een belangrijk wapen in de strijd om de klant.
In datzelfde licht past het stille einde van Ziggo Sport Totaal GO. Met dit losse OTT-abonnement van 9,99 euro per maand konden ook kijkers zonder traditioneel tv-abonnement – cordcutters – naar de zes sportkanalen kijken. In de zomer van 2024 stopte Ziggo met de verkoop ervan; alleen bestaande abonnees mochten blijven kijken. Wie nu Ziggo Sport Totaal wil zien, kan alleen nog terecht via een tv-abonnement bij een provider. Topsport is voor VodafoneZiggo geen los verkoopproduct meer, maar een middel om abonnees te binden. Het liefst aan Ziggo zelf, desnoods in beter beeld dan de rest.
