Nieuwe klanten in de watten, trouwe klanten in de kou: de dubbele moraal van Ziggo, KPN en Odido

Een PlayStation 5, Nintendo Switch 2, Dyson-stofzuiger of maanden halve prijs, providers strooien ermee alsof het niets kost. Maar wie al jarenlang trouw slapende klant is, kijkt tegen een heel ander plaatje aan: stapelende prijsverhogingen en geen enkel voordeel. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) trok al aan de bel, maar de praktijk verandert nauwelijks. Met 'slapende klant' wordt de consument bedoeld die een provider al jarenlang trouw is zonder regelmatig aan de bel te trekken om tegen een korting het abonnement voor een bepaalde periode te verlengen.

Welkomstcadeaus ter waarde van honderden euro's

De cijfers liegen er niet om. Bij Ziggo krijgen nieuwe klanten momenteel de keuze uit een gratis Nintendo Switch 2 ter waarde van 489 euro, een PlayStation 5 Digital Edition van 600 euro, of een jaar lang 50 procent korting op het maandbedrag. De deal geldt voor wie een tweejarig internet- en tv-pakket afsluit.

Ook de concurrentie doet flink mee. KPN geeft nieuwe klanten een Dyson Airwrap of een V10 Submarine steelstofzuiger, en bij Odido scoor je een gratis Sonos Ray soundbar. Bij Odido profiteer je bovendien van tot twaalf maanden korting op je internet- of mobiele abonnement. Android

De loyaliteitsboete: hoe langer klant, hoe meer je betaalt

Loyaliteit wordt niet beloond, overstappen wel. Het fenomeen heeft zelfs een naam gekregen. Hoe langer een consument bij dezelfde aanbieder klant is, hoe hoger de 'loyaliteitsboete' wordt. Deze prijsstijging kan in een paar jaar tijd oplopen tot tien euro per maand ten opzichte van de geadverteerde lijstprijs op het moment van het afsluiten van het abonnement.

Dat is geen theorie. De ACM onderzocht de tarieven van de grote drie en de conclusies zijn schrijnend. Bij VodafoneZiggo komt dit neer op een stijging van 46,50 euro per maand voor een internetabonnement van 100 Mbps begin 2020 naar 59 euro per maand eind 2025. Bij KPN steeg een abonnement van 50 Mbps van 42,50 euro naar 52 euro per maand in diezelfde periode.

Uit onderzoek van de ACM, geanalyseerd door vergelijkingssite Overstappen.nl, blijkt dat 79 procent van de Nederlandse huishoudens een zogenaamd slapend internetcontract heeft. DIt is een contract waarvan de oorspronkelijke contractperiode is afgelopen en dat automatisch is verlengd. Daardoor lopen kortingen af en stapelen de prijsverhogingen zich op.

Ziggo en ESPN: eerlijk of slim beleid?

Eén van de meest opvallende ontwikkelingen speelt zich momenteel af bij Ziggo. Ziggo gaat vanaf 1 juli alle ESPN-zenders toevoegen aan de digitale tv-pakketten. Daardoor kunnen abonnees voortaan zonder extra ESPN-abonnement live kijken naar alle wedstrijden in de Eredivisie. Daar staat wel een prijsverhoging van 2,50 euro per maand tegenover.

Op het eerste gezicht lijkt dat een eerlijk verhaal: meer zenders, iets hogere prijs. Maar de manier waarop Ziggo dit doorvoert, laat een opvallend onderscheid zien tussen klantgroepen. Ziggo-klanten die op dit moment nog een vast contract hebben, krijgen na 1 juli voor de resterende maanden van het contract automatisch 2,50 euro per maand gecompenseerd op de factuur. Zij hoeven de verhoging voor ESPN dus tijdelijk niet te betalen.

Nieuwe klanten betalen die prijs direct, terwijl bestaande klanten met een verlopen contract ook automatisch meer gaan betalen. Klanten die nog midden in een contract van 12 of 24 maanden zitten, ontspringen voorlopig de dans.

Dat klinkt als goed nieuws voor die laatste groep, maar de realiteit is genuanceerder. Zodra hun contract afloopt, worden ook zij geconfronteerd met de hogere prijs, terwijl ze nooit expliciet hebben ingestemd met het toevoegen van ESPN. Voor klanten die nooit voetbal kijken, betekent de maatregel een hogere rekening. Daardoor kan de keuze vragen oproepen, omdat alle tv-abonnees meebetalen aan sportrechten waar niet iedereen van gebruikmaakt.

Dat Ziggo hiervoor kiest, heeft een commerciële reden. TV-providers betalen elke maand een vast bedrag per klant voor ESPN. Ook voor klanten die nooit naar sport kijken. Providers mogen zelf bepalen hoe ze die kosten doorberekenen. Veel aanbieders doen dat via extra sportpakketten. Ziggo verdeelt de kosten nu over alle klanten. Het aantal tv-abonnementen bij Ziggo daalt al geruime tijd, en de toevoeging van ESPN moet het tv-pakket aantrekkelijker maken.

Bovenop de ESPN-verhoging komt ook nog eens de jaarlijkse inflatiecorrectie. Ziggo-klanten krijgen per 1 juli 2026 niet alleen te maken met de inflatiecorrectie van 3,3 procent, maar voor klanten met de tv-pakketten Start, Complete en Max komt daar nog een extra verhoging van 2,50 euro per maand bovenop.

ACM waarschuwt, maar providers trekken zich er weinig van aan

De ACM ziet de misstanden, maar heeft vooralsnog weinig tanden laten zien. Uit de studie van de ACM blijkt dat het prijsverschil tussen hogere en lagere snelheden vooral wordt veroorzaakt doordat er in het lagere snelhedensegment veel consumenten zijn met zogenoemde slapende contracten. Omdat telecomaanbieders jaarlijks prijsverhogingen doorvoeren voor bestaande klanten, kunnen de abonnementskosten voor klanten met een passief contract relatief snel oplopen.

De toezichthouder beperkt zich vooralsnog tot aanbevelingen. De ACM stelde in februari 2026 dat telecomaanbieders consumenten beter moeten voorlichten over de internetsnelheid die past bij daadwerkelijk gebruik en dat ze transparanter moeten zijn over prijzen. Een belangrijk pijnpunt dat de ACM aankaart: telecomaanbieders zoals Ziggo, KPN en Odido voeren jaarlijks automatische prijsverhogingen door onder het mom van 'inflatiecorrectie', terwijl de werkelijke kosten voor providers naar alle waarschijnlijkheid lang niet zo hard stijgen als de prijzen die zij doorberekenen aan consumenten.

De conclusie is eigenlijk simpel: wie regelmatig overstapt, betaalt de laagste prijs én ontvangt de mooiste cadeaus. Wie blijft zitten, financiert uiteindelijk de welkomstcadeaus van zijn nieuwe buurman. Door over te stappen kan een klant tot wel de helft minder betalen - circa 25 tot 35 euro per maand bij een contract van 24 maanden - voor een vergelijkbare internetdienst. 

Zolang de ACM geen bindende maatregelen neemt en providers vrij spel houden bij het aantrekken van nieuwe klanten, verandert er in de kern niets. Trouwe klanten blijven het kind van de rekening.