NPO na kritiek in zwaar weer: rumoer rond NOS katalysator
De NPO ligt flink onder vuur. De kritiek komt vooral uit eigen huis. In hun reacties op de internetconsultatie over de nieuwe Mediawet vragen KRO-NCRV alsmede het duo AVROTROS en PowNed om een duidelijk kleinere rol voor de koepelorganisatie. Het wetsvoorstel van minister Letschert noemt de NPO nog een ‘sturings- en samenwerkingsorgaan’. De omroepen willen daar een ‘samenwerkings- en coördinatieorgaan’ van maken. Programma’s, presentatoren en contacten met producenten horen volgens hen bij de omroephuizen.
Zorgen bij KRO-NCRV
KRO-NCRV - dat met MAX en WNL aan een gezamenlijk omroephuis werkt - vreest daarnaast voor de levensbeschouwelijke programma’s. Daarvoor is nu jaarlijks 12,5 miljoen euro gereserveerd, maar die afspraak verdwijnt in het nieuwe bestel. De omroep wil het budget wettelijk vastleggen. Ook moet STER volgens KRO-NCRV reclame kunnen verkopen rond publieke content op YouTube. Een wens die AVROTROS en PowNed delen.
NPO wil juist grip houden
De NPO steunt de hervorming, maar wil programmabegrotingen kunnen blijven beoordelen. Ook eist de organisatie een gegarandeerd budget voor NPO Start en andere eigen platforms om de strijd met Netflix en Disney+ aan te gaan. De belangen botsen. De omroephuizen willen inhoudelijke vrijheid. Aan de andere kant wil de NPO geld en zeggenschap.
Grenzen aan de NOS
NOS en NTR gaan in het wetsvoorstel samen verder als NOS met extra taken op het gebied van educatie, achtergronden en beschouwing. De omroepen willen dat de NOS zich beperkt tot de dagelijkse nieuwsvoorziening. Onderzoeksjournalistiek en bredere duiding horen volgens hen bij de omroephuizen.
Die discussie valt samen met kritiek op de NOS zelf. De NOS op 3-video Het lijnenspel van Israël leverde klachten op over eenzijdigheid en misleidende montage. Vijf Kamerleden stelden Kamervragen die voor het mediadebat van 16 november beantwoord moeten zijn. De NOS verdedigt de video als journalistieke achtergrondschets.
Is de koepel nog houdbaar?
In de huidige vorm verdwijnt de NPO hoe dan ook. De vraag is of een koepel die niet meer stuurt - maar wel budgetten verdeelt en platforms beheert - genoeg gezag overhoudt om vier omroephuizen en een grotere NOS bij elkaar te houden.
Opvallend is dat alle partijen de hervorming en de start op 1 januari 2029 steunen.
