Odido Klik&Klaar en KPN 5G-internet Thuis: geen vervanger internet via kabel of glasvezel
Twee landelijke providers bieden in Nederland internet voor thuis via het mobiele netwerk. Odido was in oktober 2024 de eerste met Klik&Klaar; KPN volgde op 23 juli 2026 met 5G-Internet Thuis, de opvolger van 4G voor thuis. Technisch lijken de diensten op elkaar: een modem met simkaart, een stopcontact, geen monteur. Commercieel en qua voorwaarden lopen ze flink uiteen.
Ruimte kost veel geld
Beide diensten gebruiken dezelfde 100 MHz op 3,5 GHz
De capaciteit van een zendmast komt bij allebei uit dezelfde bron. In de veiling die de RDI op 1 juli 2024 afrondde, verwierven KPN, Odido en VodafoneZiggo frequentieruimte in de 3,5 GHz-band, goed voor in totaal 174,4 miljoen euro; de vergunningen lopen tot en met 31 december 2040. Alle drie de operators kregen een blok van 100 MHz binnen de band van 3.450 tot 3.750 MHz. Twee keer 50 MHz bleef buiten de veiling en is gereserveerd voor perceelgebonden netten.
Die 100 MHz is het verschil met eerdere 5G in Nederland, dat vooral leunde op de 700 MHz-band uit de veiling van 2020. Lage banden dragen ver en komen goed door muren, maar bieden weinig ruimte. De 3,5 GHz-band draagt minder ver en heeft meer moeite met beton, maar levert de bandbreedte waar een thuisaansluiting op draait.
Odido snel, KPN dacht beter na
Odido activeerde de 3,5 GHz-frequenties als eerste, op 10 juli 2024. Klik&Klaar is expliciet op die band gebouwd; volgens Odido maakt dat mobiele snelheden tot 300 Mbit/s mogelijk. KPN spreekt over het landelijke 5G-netwerk in combinatie met geavanceerde antennetechnologie en wifi 7.
Belangrijk voor de lezer: die 100 MHz is gedeelde capaciteit. Elke sector van een mast verdeelt dezelfde ruimte over alle telefoons én alle thuismodems die eronder hangen. Bij glasvezel heeft elke woning een eigen lijn; bij 5G voor thuis niet.
Snelheid: KPN belooft meer, Odido levert pieken meer
De cijfers op papier lopen ver uiteen. KPN noemt downloadsnelheden tot 1000 Mbit/s, afhankelijk van locatie en netwerkbelasting, voor 42,50 euro per maand. Dit is dezelfde prijs als het DSL-abonnement. KPN zet op dit moment deze FWA-dienst alleen in in gebieden waar glasvezel aanwezig is en waar het koperen netwerk via DSL een beperktere snelheid in een woning kan afleveren. De postcodecheck van 5G-internet Thuis is hier dan ook op ingesteld. Niet iedereen kan dus bij KPN dit internetproduct kopen. Odido zit heel anders in de race. Odido heeft geen eigen vast netwerk en moet om diensten via glasvezel te kunnen leveren toegang tot netwerken kopen via wholesale-overeenkomsten. Waar KPN de boot bewust afhoudt, is het voor Odido juist financieel interessanter om Klik&Klaar over het gehele land meer te verkopen. Odido is namelijk wel eigenaar van de bandbreedte waar Klik&Klaar gebruik van maakt. En hoeft hiervoor dus geen Wholesale kosten te betalen. Mede hierdoor houdt Odido het op een maximale downloadsnelheid rond de 300 Mbit/s, met een upload die kan oplopen tot ongeveer 30 Mbit/s. In praktijk ligt de snelheid in diverse gebieden op rustige momenten van de dag hoger.
In de praktijk is Klik&Klaar minder stabiel en grilliger in gebruik. Hoge snelheid in de pieken worden regelmatig afgewisseld met lagere snelheid in dal momenten. Bij normaal gebruik en mensen die niet elk moment op snelheidsmeter via een speedtest kijken, is dit nauwelijks een probleem. In verreweg de meeste gevallen kan normaal van interner gebruik worden gemaakt, de mail bekeken worden, televisie of een streamingdienst bekeken worden. Maar deze grilligheid in de geleverde dienst is wel een probleem voor huishoudens waarin door meerdere personen gelijktijdig thuis wordt gewerkt en vooral voor huisgezinnen waarin online gamers aanwezig zijn. Niet alleen de snelheid speelt voor hen een rol ook de latency (ping) – een belangrijke factor voor gamers – kan net zo grillig zijn als de snelheid. De ping kan hierdoor pots van 20 naar 50 ms of zelfs nog hoger terugvallen.
Bij KPN is de snelheid vaak iets minder maar de geleverde dienst is meer symmetrisch maar vooral stabieler. Binnenkort publiceert Totaal TV een test van KPN 5G-internet Thuis. Hieruit blijkt onder meer dat het internet stabieler en meer symmetrisch is. De latency is met rond 20 ms natuurlijk veel hoger dan glasvezel maar blijft gedurende lange tijd wel stabiel. En zeker wat betreft uploadsnelheid deed KPN ons verrassen. Die was 75 procent van de downloadsnelheid en kwam hierdoor hoger uit dat Ziggo bijvoorbeeld via het eigen HFC-netwerk bij het duurste consumentenabonnement levert. Natuurlijk hierbij wel het voorbehoud dat dit een meting is op de testlocatie en dat op andere adressen de meting slechter of ook beter kan uitpakken.
Wat de snelheid op een adres bepaalt, is vooral de afstand tot de mast en de plek van het modem. KPN noemt zelf de ontvangst op locatie, de positie van het modem in huis, de drukte op het netwerk en isolatiemateriaal als factoren, en benadrukt dat de dekkingskaart een schatting geeft en geen garantie.
Ping: bruikbaar, maar geen glasvezelniveau
Nog even inhoudelijk terugkomen op de doorvoersnelheid. Voor latency geldt een vast patroon. 5G voor thuis haalt in de praktijk 20 tot 50 ms, tegenover 50 tot 100 ms bij 4G en doorgaans onder de 10 ms bij glasvezel. Voor videobellen en streamen is dat ruim voldoende; voor competitieve games en remote desktop is een vaste verbinding consistenter.
De grenzen van datagebruik
Hier zit het scherpste verschil, en het staat in de voorwaarden.
Bij KPN geldt een harde dagelijkse grens. Er is geen maandlimiet, maar wel een limiet van 20 GB per dag; daarna verlaagt KPN de snelheid tijdelijk naar 10 Mbit/s tot middernacht. KPN heeft inmiddels duizenden gebruikers van 5G-internet Thuis en laat desgevraagd weten dat het gemiddelde dagelijks verbruik rond 13 GB ligt. Maar ook klanten die de dagelijkse datalimiet verbruikt hebben, houden met 5G-internet Thuis met 10 Mb/s een hogere internetsnelheid over die zij voorheen in de woning met DSL binnenkregen. KPN levert deze internetdienst immers alleen in gebieden zonder glasvezel en waar DSL geen snel internet in de woning kan leveren.
Odido pakt het anders aan, met prioriteit in plaats van afknijpen. In de aanvullende voorwaarden staat dat bij congestie op de mast het verkeer van Odido-klanten zónder Klik&Klaar voorrang krijgt, waardoor de snelheid tijdelijk lager uitvalt. Wie in een maand 2 TB of meer verbruikt, krijgt tijdens congestie bovendien een lagere prioriteit dan andere Klik&Klaar-gebruikers. Buiten congestiemomenten merkt een klant daar in de praktijk weinig van. En dit is dan ook de reden van de grilligheid van Klik&Klaar. Heel eenvoudig gezegd maakt Odido bij Klik&Klaar gebruik van de restcapaciteit op een zendmast. En dit is het belangrijke nadeel. Hoe groter succes Klik&Klaar wordt – en dit lijkt het geval te zijn – des te meer huishoudens moeten voor het vaste internet via de lucht gebruik gaan maken van de beschikbare restcapaciteit. Hierdoor wordt bij piekdrukte de snelheid en de latency grimmiger en minder stabiel. Maar tegen dit nadeel staat wel de prijs als voordeel tegenover. Klik&Klaar is voor 26 euro verkrijgbaar en wie ook een mobiel abonnement bij Odido koopt die betaald 21 euro per maand voor Klik&Klaar.
Voor wie is het bedoeld?
KPN is het duidelijkst over de doelgroep, en het meest beperkend. De dienst is alleen bedoeld voor adressen zonder goede vaste verbinding; ligt er glasvezel, dan levert KPN glasvezel. De uitrol verloopt gefaseerd. KPN positioneert glasvezel nadrukkelijk als eerste keuze en investeerde de afgelopen jaren 4,5 miljard euro om eind 2026 circa 80 procent van de huishoudens te bereiken. Er is geen tv-abonnement en geen vast bellen mogelijk, en KPN noemt de dienst passend bij normaal dagelijks gebruik zoals thuiswerken, videobellen, streamen en surfen. Bij heel intensief gebruik of veel apparaten tegelijk kan het minder goed passen. KPN SuperWifi is er niet bij te bestellen; losse wifiversterkers mogen wel.
Odido legt die beperking niet op. Odido stelt geen eisen aan het al dan niet hebben van een goede vaste verbinding: elk huishouden met voldoende dekking kan het aanvragen. Odido richt zich op gebruik op één locatie tegelijk - thuis, in een vakantiehuis of een tijdelijke woning - en benadrukt dat het geen internet voor onderweg is. Ook KPN staat gebruik in een tijdelijke woning of vakantiehuisje toe, maar het product werkt niet in het buitenland.
