Populariteit illegale IPTV dwingt BREIN richting woordenspel voor de bühne
Stichting BREIN heeft in 2026 tot eind augustus 104 illegale IPTV-diensten offline gehaald. Dat zijn er meer dan in 2024 en 2025 samen. Het aantal oogt indrukwekkend, maar BREIN plaatst zelf direct een belangrijke kanttekening. Doorgaans gaat het om verkopers van abonnementen die hun handel via een website aanbieden. Daarmee krijgt de term 'offline gehaald' een heel andere betekenis.
Winkel dicht, magazijn blijft open
Een illegale IPTV-keten bestaat uit meerdere schakels. Achter de verkoopsite zitten resellers, wholesalepartners en uiteindelijk de infrastructuur met servers waarop de streams worden verwerkt en verspreid. BREIN richt zich vooral op de Nederlandse verkoopkant. Websites verdwijnen, hostingbedrijven worden aangeschreven en met onderzoek probeert de stichting verkopers te identificeren. Wat meestal niet gebeurt, is dat de achterliggende streamingservers daadwerkelijk uit de lucht gaan. Die infrastructuur bevindt zich vaak buiten Nederland. Daardoor kan een klant met een bestaande gebruikersnaam en wachtwoord in veel gevallen blijven kijken, ook wanneer de website waar het abonnement werd gekocht is verdwenen.
Er zijn uitzonderingen. Bij de actie van eind augustus tekende de betreffende verkoper een onthoudingsverklaring en werden alle lopende abonnementen beëindigd. Klanten waren daarbij hun vooruitbetaalde geld kwijt.
Zo ziet een echte takedown eruit
Het verschil met mei 2023 is groot. FIOD en OM grepen toen in bij een datacenter in Den Helder. Daardoor viel daadwerkelijk een grote IPTV-infrastructuur weg en stopten abonnementen met werken. Europol sprak destijds over een illegale IPTV-dienst met meer dan een miljoen gebruikers in Europa.
Operation KRATOS 2 laat zien hoe een veel bredere aanpak eruitziet. De internationale operatie liep van september 2025 tot april 2026 en leverde 29 arrestaties, negen ontmantelde criminele netwerken en de verwijdering van meer dan 27.000 illegale streaming-URL's op.
Kijker loopt nauwelijks risico
Daar wringt voor BREIN het probleem. Voor Nederlandse kijkers blijft het handhavingsrisico beperkt zolang vooral de verkoper wordt aangepakt. Verdwijnt een reseller, dan is mogelijk het resterende abonnementsgeld verloren, maar een alternatief is doorgaans snel gevonden. Zolang de vraag groot blijft, vult het aanbod zich opnieuw aan.
Italië kiest nadrukkelijker voor de eindgebruiker. Bij een operatie in mei 2026 werden ook abonnees geïdentificeerd. De eerste duizend kregen sancties aangekondigd van 154 tot 5.000 euro. In juni werden bij een andere actie minstens 2.769 klanten geïdentificeerd.
Waarom Nederland vastloopt
Juridisch heeft BREIN een stevig uitgangspunt. Sinds het Filmspeler-arrest uit 2017 staat vast dat streamen uit een evident illegale bron niet onder de uitzondering voor tijdelijke kopieën valt. De praktische handhaving is lastiger. BREIN is geen opsporingsdienst en kan niet zonder meer klantgegevens bij providers als Ziggo, KPN, Odido en DELTA opvragen.
In een afzonderlijke auteursrechtzaak over een e-bookbibliotheek bepaalde het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dat Ziggo eerst een waarschuwing moest doorsturen. Als de inbreuk daarna doorging, kon verstrekking van NAW-gegevens volgen. Een algemene regeling voor toekomstige gevallen wees het hof echter af: de belangen moeten telkens opnieuw worden afgewogen.
Zo ontstaat een paradox. Juridisch kan ook de kijker inbreuk maken, maar praktisch is die moeilijk te identificeren. Daardoor loopt de teller met aangepakte IPTV-sites hard op, terwijl bij veel bestaande klanten het beeld gewoon kan blijven staan.
Privacy belangrijker
Het opsporingsbeleid in Nederland loopt tegen een hele dikke privacy-muur aan. De bescherming van de privacy belangrijker dan een in de ogen van rechters lichte strafrechtelijke delict illegale IPTV-streams kijken. Zolang deze situatie in ons land zo blijft, is het gevecht tegen illegale IPTV gedoemd te mislukken. Toch kan illegale IPTV in Nederland in de toekomst toch naar de hoeken gedirigeerd kunnen worden waar de klappen gaan vallen. De Europese Commissie onderzoekt of Europa-wijd gezien eenduidig opgetreden dient te worden. Als Europese wetgeving daadwerkelijk wordt ingevoerd dam gaat de sloophamer in de dikke Nederlandse privacy-muur. En zijn soortgelijke acties tegen eindgebruikers mogelijk.
