Roep om strengere aanpak illegale IPTV ook in Nederland hoorbaar: marktpartijen trekken aan de bel
Videoland (DPG Media) heeft samen met andere mediabedrijven een brandbrief naar de minister gestuurd. Daarin vragen ze om extra maatregelen tegen illegale IPTV. Die geven via kastjes en apps in combinatie met een illegaal te verkrijgen goedkoop abonnement duizenden zenders en streamingdiensten door, zonder toestemming van de rechthebbenden.
Voor Videoland komt de oproep op een belangrijk moment. De streamingdienst van DPG Media betaalde 142 miljoen euro aan Viaplay Group en neemt binnenkort sportrechten over. Hieronder bevinden zich Formule 1, voetbal (Premier League en Bundesliga) en PDC Darts. Illegale streams die via een veel goedkoper abonnement te bekijken zijn, maken het lastiger om die investering terug te verdienen.
Ook lineaire inkomsten onder druk
De brandbrief is daarnaast ondertekend door NPO en Talpa. Vooral Talpa zet de laatste maanden flink in op de eigen streamingdienst KIJK. Die is weliswaar gratis, maar het verdienmodel zit in de reclame die bij de gratis content wordt aangeboden. Als de content bij illegale diensten zonder reclame bekeken kan worden, is dit voor de kijker aantrekkelijker maar voor Talpa een financiële strop Daarnaast bieden NPO. Talpa en DPG Media (RTL Nederland) ook lineaire kanalen aan via providers als Ziggo, KPN, Odido en DELTA. Deze lineaire kanalen zitten ook binnen het aanbod van illegale IPTV. Hierdoor loopt het aantal verkochte tv-abonnementen terug. En dus ook de afdracht die providers aan de zendereigenaren betalen. Daarnaast kan bij illegale IPTV het aantal kijkers niet gemeten worden. Hierdoor wordt iedere reclameminuut minder waard omdat deze worden vastgesteld op basis van kijkmiuten en kijkcijfers van de legale kijker.
BREIN alleen is niet genoeg
Stichting BREIN haalde dit jaar al 104 illegale IPTV-diensten offline, meer dan in 2024 en 2025 samen. Toch vinden de mediabedrijven de mogelijkheden van BREIN onvoldoende. Ze willen strengere regels en meer handhaving door de overheid zelf. Dit temeer omdat de door BREIN benoemde diensten vaak geen servers zijn die de illegale streams uitspelen, maar vooral verkopers van de illegale abonnementen. De illegale streams blijven dus gewoon zichtbaar.
Kijken via illegale IPTV is in Nederland op papier strafbaar, maar nog nooit is hier een gebruiker vervolgd. Providers weigerden eerder klantgegevens achter IP-adressen aan BREIN af te staan. Volgens Europees onderzoek kan Nederland bovendien trager ingrijpen tijdens live-uitzendingen, omdat de aanpak verdeeld is over rechters, vrijwillige afspraken en toezicht.
België: overheid neemt het voortouw
In België treedt de overheid zelf op. De FOD Economie startte half september samen met mediatoezichthouder CSA en de audiovisuele sector de campagne #PlayFair. Naar schatting kijken ruim 650.000 Belgische huishoudens via een illegaal abonnement. De jaarlijkse schade wordt geraamd op 189 miljoen euro. De Economische Inspectie blokkeerde in twee jaar tijd ruim 2.000 illegale websites. Verkopers riskeren tot vijf jaar cel en een boete tot 800.000 euro. Kijkers zijn in theorie ook strafbaar, maar kregen nog geen boete.
Duitsland en Italië pakken kijkers aan
Duitsland gaat een stap verder. Na internationale acties tegen IPTV-netwerken hebben cybercrime-eenheden van meerdere parketten ruim duizend eindgebruikers geïdentificeerd. Wie bewust een illegale dienst gebruikt, riskeert een geldstraf of maximaal drie jaar cel. In de praktijk blijft het meestal bij een boete.
Italië is het strengst. Sinds de antipiraterijwet van 2023 kunnen kijkers een boete krijgen van 154 tot 5.000 euro. Nadat klantgegevens van een illegale dienst in beslag waren genomen, werden ruim 2.200 abonnees beboet. Met het systeem Piracy Shield worden illegale livestreams binnen dertig minuten geblokkeerd.
Ook Frankrijk, Spanje en Zweden schakelen op
In Frankrijk test toezichthouder Arcom het realtime blokkeren van IP-adressen van illegale streams. Begin 2027 moet dat volledig automatisch werken. Via het parket van Arras kregen negentien gebruikers boetes van 300 tot 400 euro. In Spanje kreeg een IPTV-netwerk met ruim twee miljoen gebruikers in april meer dan 43 miljoen euro aan schadevergoedingen en boetes opgelegd. Zweden wil kijken naar illegale IPTV strafbaar te maken, al loopt de nieuwe wet vertraging op.
Ook Europa beweegt. In een studie voor het Europees Parlement wordt gepleit voor bindende regels om illegale livestreams binnen dertig minuten te blokkeren. Of Nederland zelf strenger gaat optreden, hangt nu af van de reactie van de minister.
