Smart-tv is grootste privacylek in de woonkamer: zo beveilig je jezelf beter

Een moderne smart-tv is geen televisietoestel meer, maar een computer met een groot scherm. Met in de televisie een processor, geheugen, een besturingssysteem - als webOS, Tizen of Android TV/Google TV - wifi, apps en meestal een microfoon. Dat toestel legt structureel vast welke apps worden geopend, hoelang ze worden gebruikt, waarop wordt gezocht en welke apparatuur via HDMI is aangesloten. Het dagelijkse risico is dus niet dat iemand via een eventueel aanwezige camera meekijkt maar dat de televisie meer doet dan alleen waarvoor het door de consument is gekocht.

De televisie ziet ook wat via Ziggo of KPN binnenkomt

De sleuteltechniek heet Automatic Content Recognition, kortweg ACR. Het toestel maakt een digitale vingerafdruk van beeld en/of geluid. Deze wordt vergelijken met een referentiedatabase. Samsung bevestigt dat zijn televisies met toestemming onder meer kijkgeschiedenis en kijktijd kunnen vastleggen. Die toestemming wordt door vrijwel iedereen gegeven omdat anders de televisie geen smart tv wordt. En juist daarom heeft de consument vaak de televisie gekocht. Roku is nog explicieter en stelt dat ACR ook herkent wat via een antenne, kabeldecoder of gameconsole binnenkomt. Dit inclusief programma, reclame, kanaal, datum, tijdstip en kijkduur.

Een uitzending hoeft dus niet via een app van de televisie te lopen om herkenbaar te zijn. Ook beeld dat via HDMI binnenkomt, kan in bepaalde systemen worden geanalyseerd. Dat is geen theoretisch scenario. De Amerikaanse toezichthouder FTC stelde vast dat Vizio vanaf 2014 kijkgedrag van miljoenen televisies verzamelde. Dit ongeacht of het beeld van kabel, internet, een settopbox of ether kwam. IP-adressen konden worden gekoppeld aan datasets met leeftijd, inkomen, gezinssamenstelling en opleidingsniveau. Vizio schikte de zaak in 2017 voor 2,2 miljoen dollar.

Onderzoek naar LG televisies roept nieuwe vragen op

Recent onderzoek maakt de kwestie actueler. Gamers Nexus, Level1Techs en onafhankelijke beveiligingsonderzoekers namen LG OLED-televisies onder de loep, waaronder de G5. Volgens hen konden de onderzochte toestellen onder bepaalde omstandigheden audio registreren terwijl het beeldscherm uit stond, en die gegevens lokaal opslaan als er geen internetverbinding was. Na herstel van de verbinding kon de data alsnog worden verzonden. Ook zouden de geteste televisies andere apparaten op het thuisnetwerk inventariseren. Van telefoons tot smartwatches, plus omliggende wifi-netwerken.

Dat zijn bevindingen van onderzoekers over specifieke modellen en configuraties, geen bewezen gedrag van elke LG televisie. Maar het laat wel zien hoever de dataverzameling technisch kan reiken.

Waarom fabrikanten dit willen

Het antwoord is heel simpel namelijk advertenties. LG heeft LG Ad Solutions en Samsung heeft Samsung Ads. De data zijn geschikt voor doelgroepselectie, advertentiemeting en koppeling met demografische, locatie- en koopgegevens. De cijfers spreken voor zich. In 2025 kwam 87 procent van Roku's omzet uit het platform en slechts 13 procent uit apparaten. De werden zelfs met een negatieve brutomarge werden verkocht. Dergelijke specifieke cijfers zijn niet bekend van LG en Samsung of andere merken als TP Vison (Philips) en Sony die gebruik maken van Android TV/Google TV van de Amerikaanse techreus Google.

Zo beveilig je jezelf beter

De vraag is natuurlijk wat je als kijker en gebruiker kunt doen om van je woonkamer geen permanent doorlopende datalek te maken. Dit zijn enkele belangrijke adviezen.

• Haal de televisie permanent van internet. Dit betekent geen ethernetkabel en het wifi-netwerk verwijderen. Streaming laat je lopen via een Apple TV, Google TV Streamer of andere mediaspeler functionerend op Android TV, gameconsole als Playstation 5 of de decoder van Ziggo, KPN, Odido of DELTA.
• Zet televisie, mediaspeler en andere IoT-apparatuur in een apart gast- of IoT-netwerk. Dus gescheiden van pc, NAS en telefoons. Precies de netwerksegmentatie die het NCSC aanbeveelt.
• Schakel ACR, Viewing Information of Live Plus uit, evenals gepersonaliseerde advertenties. Klik bij de installatie niet blind op 'alles accepteren'.
• Zet microfoon en spraakassistent uit als je ze niet gebruikt en dek een camera fysiek af of koppel hem los.
• Houd automatische beveiligingsupdates aan zolang de tv online staat en hang een toestel zonder updates niet onbeperkt aan je thuisnetwerk.

Dat laatste weegt zwaar. Een televisie gaat makkelijk tien jaar mee, terwijl de softwareondersteuning vaak veel eerder stopt. Fabrikanten doen dit bewust om de doorlooptijd te verkorten. Dit betekent feitelijk dat de consument met zachte hand wordt gedrukt richting een snellere vervanging van een televisie. De ondersteuning met nieuwe software blijft tegenwoordig hooguit drie jaar in stand. In Europa beschermt de AVG de consument, maar wie ACR uitschakelt is er niet automatisch. Appgebruik, diagnostische gegevens en streamingactiviteit vallen lang niet altijd onder dezelfde noemer.