Uitzendrechten drijven kijkers naar illegale IPTV: de bubbel spat uiteen
Terwijl rechtenhouders en streamingdiensten blijven vechten over steeds duurdere uitzendrechten, slaat een groeiend aantal kijkers een totaal andere weg in. Ze kiezen massaal voor illegale alternatieven.
DAZN-chaos in België als waarschuwingssignaal
Wat er de afgelopen maanden in België is gebeurd rondom de uitzendrechten van de Jupiler Pro League is een waar drama. DAZN kocht vorig jaar de mediarechten van het Belgische profvoetbal voor 84 miljoen euro per seizoen. Ondanks dat dit bedrag lager is dan de jaren daarvoor, slaagde DAZN er aanvankelijk niet in de vereiste distributieakkoorden met providers als Telenet en Proximus af te sluiten. Dat leidde tot juridische strijd, arbitrage en wekenlange onzekerheid voor fans.
Na een uitspraak van arbitragerechtbank CEPANI - die DAZN verplichtte het contract na te leven - vond het bedrijf alsnog een akkoord met Telenet. Mogelijk volgt Proximus snel, maar het onderliggende probleem blijft: de mediarechtensoap heeft maanden van onderhandelingen en wederzijdse verwijten gevergd, terwijl de gewone kijker tussen wal en schip viel.
Prijzen omhoog, kijkers haken af
De situatie in België staat niet op zichzelf. In Nederland zijn de abonnementskosten van betaalsportdiensten als Viaplay en Ziggo Sport de afgelopen jaren fors gestegen, als direct gevolg van hoge uitzendrechtenprijzen. Abonnementen op sportdiensten kosten consumenten al snel tientallen euro's per maand, terwijl illegale IPTV-aanbieders complete sportpakketten aanbieden voor enkele euro's.
Het gevolg laat zich raden. Mogelijk maakt één op de vier Nederlandse huishoudens inmiddels gebruik van illegale tv-diensten. In totale aantallen: marktinschattingen gaan uit van circa 2,3 miljoen Nederlanders die gebruikmaken van illegale IPTV-streams.
Piraterij als logisch gevolg van een kapot model
De illegale IPTV-markt groeit naar schatting met 20 tot 40 procent per jaar. Dat is geen toeval. Zolang legale diensten blijven concurreren om steeds duurdere rechten en die kosten doorschuiven naar de consument, is de uitkomst voorspelbaar. Bij 2,3 miljoen gebruikers gaat het om ruim 115 miljoen euro per jaar die in de verkeerde zakken belandt: bij criminelen en niet bij streamingdiensten en providers als Ziggo en KPN. Dit bedrag is alleen nog maar wat er wordt betaald aan de aanbieders van illegale diensten. De misgelopen omzet voor legale partijen is vele malen groter.
Wie lost dit op?
De vraag is niet óf het systeem van uit de hand lopende uitzendrechten zijn grenzen bereikt, maar wanneer. Zolang rechthebbenden, streamingdiensten en providers blijven onderhandelen alsof de kijker onbeperkt wil en kan betalen, voedt de sector de piraterij. De DAZN-soap in België is geen uitzondering, maar een voorbode.
