Versnippering is juist redding: alles bij één aanbieder maakt sport kijken onbetaalbaar

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) beoordeelt de voorgenomen overname van Viaplay Nederland door Videoland, onderdeel van DPG Media. De concentratiemelding werd op 27 augustus gepubliceerd. Belanghebbenden hebben zeven dagen om te reageren. Als de overname wordt goedgekeurd en afgerond, wil DPG Media de sportrechten en programmering van Viaplay Nederland integreren in Videoland. Daarmee komen onder meer de Formule 1, de Engelse Premier League en PDC-darts bij de streamingdienst terecht.

Voor veel sportliefhebbers klinkt één abonnement met alle belangrijke sporten aantrekkelijk. Geen zoektocht meer naar de juiste app en geen stapeling van losse abonnementen. Toch heeft zo'n totaalpakket een keerzijde. Wie alle dure sportrechten bij één aanbieder onderbrengt, creëert ook een partij die een enorme rechtenrekening moet terugverdienen. Uiteindelijk komt een belangrijk deel daarvan bij de abonnee terecht. Bij de overname van Viaplay Nederland door Videoland is dit overigens niet van toepassing. Videoland dan wel DPG Media heeft in Nederland nauwelijks en zeker geen aansprekende sportrechten in bezit.

Rechten worden vaak in pakketten verkocht

Sportrechten worden per land, periode en exploitatievorm verkocht. Livebeelden, samenvattingen en digitale rechten kunnen afzonderlijke producten zijn. Grote competities verdelen hun aanbod bovendien geregeld over meerdere pakketten. De Premier League verkocht de Britse rechten voor 2025/2026 tot en met 2028/2029 in vijf livepakketten. Geen enkele bieder mocht alle vijf kopen. De totale waarde van de Britse live- en samenvattingsrechten bedraagt 6,7 miljard pond over vier seizoenen.

Ook in Nederland zijn de bedragen hoog. Voor de Eredivisie-deal van 2025 tot 2030 werd ongeveer 750 miljoen euro genoemd, gemiddeld circa 150 miljoen euro per seizoen. Een consortium van VodafoneZiggo, KPN, Odido en Delta Fiber bood de clubs eerder minimaal 180 miljoen euro netto per seizoen. Ondanks dit hogere bod zou dit uiteindelijk op de langere termijn voor de sportkijker veel aantrekkelijker zijn. Onder de huidige ESPN-deal zit een terugverdienmodel dat moet zorgen voor een ruime geldstroom richting het Amerikaanse mediabedrijf The Walt Disney Company, Dit bedrijf schrapte een lening van rond 350 miljoen euro en wil deze natuurlijk in de aankomende vijf jaar op enerlei wijze terugverdienen.

Daar komt Europees voetbal nog bovenop. Ziggo Sport van VodafoneZiggo verlengde in maart 2026 de exclusieve Nederlandse rechten op de Champions League, Europa League en Conference League tot en met 2030/2031. Een aanbieder die al deze pakketten in één totaalabonnement wil stoppen, moet dus diep in de buidel tasten. En dan gaat het alleen nog maar over (een deel van het) voetbal en niet over Formule 1, darts, schaatsen, wielrennen en andere sporten.

Betalen voor sport die je niet kijkt

Bij een breed sportpakket wordt de prijs niet alleen bepaald door wat een individuele abonnee bekijkt. De aanbieder moet de totale kosten van rechten, productie, distributie en techniek terugverdienen. Een voetbalfan betaalt daardoor indirect mee aan Formule 1, darts of tennis, terwijl een Formule 1-kijker juist meebetaalt aan voetbal.

Dat lijkt op het klassieke uitgebreide tv-pakket: veel zenders zitten standaard in de prijs, terwijl de kijker er maar een beperkt deel intensief gebruikt. Streaming maakte het juist makkelijker om diensten tijdelijk aan en uit te zetten. Een allesomvattend sportabonnement haalt een deel van die keuzevrijheid weer weg. En net als bij een tv-pakket maakt zelf kiezen wat je wilt kijken de uiteindelijke maandrekening duurder. Een goed voorbeeld was vorige week zichtbaar. KIJK van Talpa verkocht de voetbalwedstrijd FC Sion – Ajax zonder abonnement pay-per-view aan klanten die alleen voor deze wedstrijd €4,99 kijkgeld berekende.

Amerika laat zien dat één dienst niet alles oplost

De Verenigde Staten laten zien hoe moeilijk een echt totaalpakket is. ESPN lanceerde op 21 augustus 2025 zijn zelfstandige streamingdienst met ESPN Unlimited voor 29,99 dollar per maand. Volgens ESPN biedt het pakket ongeveer 47.000 live-evenementen per jaar. Vanaf 17 september 2026 stijgt de losse maandprijs naar 31,99 dollar. Zelfs zo'n breed aanbod bevat niet automatisch alle populaire sport, omdat rechten over meerdere mediabedrijven zijn verdeeld. Wie werkelijk alles wil volgen, blijft daardoor meerdere diensten nodig hebben.

Ook Viaplay laat zien hoe prijzen kunnen oplopen. De streamingdienst begon in Nederland in 2022 met een reguliere prijs van 13,99 euro per maand. Een maandelijks opzegbaar Standaard-abonnement zonder advertenties kost inmiddels 21,99 euro.

Toezichthouders letten op machtsconcentratie

Sportrechten hebben nadrukkelijk de aandacht van mededingingstoezichthouders. Bij de huidige Viaplay-melding beoordeelt de ACM of Videoland uitsluitende zeggenschap over Viaplay Nederland mag verkrijgen. Dat betekent niet dat de overname problematisch is, maar wel dat de gevolgen voor de concurrentie worden getoetst.

In Engeland voorkomt de verkoopstructuur van de Premier League dat één omroep alle vijf livepakketten voor de huidige rechtenperiode koopt. In Nederland speelt daarnaast de evenementenlijst uit het Mediabesluit. Zo moeten het WK en EK voetbal voor mannen volledig rechtstreeks via een open televisieprogrammakanaal beschikbaar zijn. Voor Wimbledon en Roland Garros geldt dit voor de finales van het enkelspel. De NOS bezit de Nederlandse rechten voor de WK's voetbal van 2026 en 2030. Dat betekent niet dat exclusieve sportrechten verboden zijn. De regels zorgen er wel voor dat bepaalde evenementen niet uitsluitend achter een betaalmuur verdwijnen. Onderzoeksbureau Dialogic stelde bij een evaluatie bovendien vast dat de evenementenlijst een prijsdempend effect op rechten heeft en adviseerde de inhoud en lengte opnieuw te beoordelen.

Ook techniek speelt een rol

Eén centrale sportdienst is technisch evenmin automatisch beter. Grote livestreams veroorzaken forse piekbelasting. Een aanbieder kan daarvoor capaciteit reserveren, maar wanneer veel topevenementen bij dezelfde dienst samenkomen, raakt een storing direct een grotere groep kijkers.

Lineaire distributie via kabel, satelliet en multicast-IPTV schaalt bij grote kijkersaantallen efficiënter, omdat niet voor iedere extra kijker een afzonderlijke stream nodig is. Streaming biedt daarentegen meer flexibiliteit om veel wedstrijden tegelijk aan te bieden. Een totaalplatform moet dus niet alleen alle rechten kopen, maar ook een infrastructuur bouwen die grote pieken betrouwbaar aankan.

Versnippering is duur, maar geeft keuze

Wie vrijwel alle populaire sport wil volgen, kan nu tientallen euro's per maand kwijt zijn aan meerdere abonnementen. Dat is de duidelijke keerzijde van versnippering. Het voordeel is dat de kijker zelf bepaalt welke sport de prijs waard is en een abonnement kan opzeggen of tijdelijk stopzetten wanneer een competitie stilligt.

Bij één aanbieder verdwijnt een belangrijk deel van die keuze. De prijs van het totaalpakket wordt dan bepaald door de som van dure rechten en de commerciële strategie van één partij. Concurrentie tussen aanbieders is geen garantie voor lage prijzen, maar volledige bundeling nog minder. De marktmacht van deze ene aanbieder wordt dermate groot en daarnaast wordt men monopolist. Dit alles is de giftige cocktail die alleen maar kan leiden tot hogere prijzen.

Conclusie

De droom van één knop voor alle sport klinkt aantrekkelijk. Voor de portemonnee kan juist het tegenovergestelde gelden: versnippering is irritant,