Ziggo en KPN verliezen macht over tv-pakket: internet-only meer in trek
Door deze nieuwe werkelijkheid wordt het voor kijkers aantrekkelijker om hun tv-pakket in te ruilen voor internet-only. Het traditionele tv-pakket van Ziggo en KPN staat hierdoor meer als voorheen onder druk. Het zenderaanbod krimpt en kijkers krijgen minder vrijheid bij het terugkijken van programma’s. Tegelijkertijd verplaatsen mediabedrijven hun content naar eigen streamingdiensten waarvoor een apart abonnement nodig is.
Lachende derde
24Kitchen is het nieuwste voorbeeld. De kookzender verdwijnt na ruim vijftien jaar van de lineaire televisie en gaat per 31 maart verder op Disney+. Tot de overstap blijft 24Kitchen uitzenden. Ook met nieuwe programma’s. Wie daarna wil blijven kijken, heeft een Disney+-abonnement nodig. Content dat nu binnen het tv-pakket valt, wordt over een half jaar een maandelijkse extra kostenpost. En iedere extra euro dat moet worden uitgegeven om het gelijke aanbod als voorheen te behouden, zorgt voor een nieuwe stroom kijkers richting illegale IPTV.
Meer zenders verdwijnen
Het vertrek van 24Kitchen past in een bredere ontwikkeling. Op 1 januari 2025 verdwenen MTV Live HD, MTV Hits en MTV 90s bij Ziggo, Odido en KPN. Dit nadat eigenaar Paramount de levering van het aanvoersignaal aan Nederlandse providers had gestaakt. Een jaar later volgden Nick Music, MTV 80s en MTV 00s. Zenders eveneens van hetzelfde mediabedrijf. Ook Warner Bros. Discovery (WBD) brengt zijn aanbod samen op de eigen streamingdienst HBO Max. Zulke verschuivingen maken duidelijk dat mediabedrijven steeds vaker zelf de toegang tot hun content in hand willen houden. Het reguliere tv-pakket is daardoor minder vanzelfsprekend de plek waar kijkers alles vinden. De reden is duidelijk. Mediabedrijven willen af van de soms moeizame distributieonderhandelingen met providers. Daarnaast is een rechtstreekse band met de kijker voor hen interessanter dan een weg waarbij een provider een soms storend tussenstation is.
Minder vrijheid terugkijken
Niet alleen het aanbod verandert. Ook de mogelijkheden om programma’s op een zelfgekozen moment te bekijken, worden ingeperkt. Sinds 1 september kunnen Ziggo-klanten tijdens een lopende opname van SBS6, Veronica, Net5 en SBS9 geen reclame meer doorspoelen. Dat geldt voor zowel de Mediabox Next en Next Mini als de online tv-dienst Ziggo GO. Voor RTL 4, RTL 5, RTL 7, RTL 8 en RTL Z voerde Ziggo die beperking al in januari en februari in. Bij STAR Channel gelden beperkingen voor Replay TV en Begin Gemist. Daarnaast kan bij de start van een cloudopname (cloudPVR) een niet doorspoelbare reclame van maximaal een minuut verschijnen. Bij KPN blijven eigen opnames voorlopig wel doorspoel te spoelen. Dit geldt ook bi programma’s vanj RTL- en Talpa-zenders. Daarvoor is het Opnemen Pakket van 4,99 euro per maand nodig. Maar op enig moment moet KPN vanwege nieuwe overeenkomsten ook gaan snijden in de mogelijkheden bij terugkijken van programma’s. Odido kent wel beperkingen bij het terugkijken van zelf gestarte opnames. Wie via de tv-gids terugkijkt, kan reclame bij onder meer KPN, DELTA en Odido al langer niet overslaan.
NLZIET een alternatief
Door die beperkingen wordt een dienst als NLZIET aantrekkelijker als vervanger van het tv-pakket. De dienst is een samenwerking tussen NPO, RTL Nederland en Talpa. Een deel van de abonnementsinkomsten komt daarmee terecht bij dezelfde partijen die de voorwaarden voor het terugkijken bij providers bepalen. Eigenlijk volgen deze Nederlandse mediabedrijven dan ook dezelfde weg die hun internationale vakbroeders al enige tijd bewandelen. Hoeveel vrijheid een kijker krijgt, hangt ook bij NLZIET af van het abonnement. Basis kost 7,95 euro per maand en bevat reclame bij het terugkijken van RTL- en KIJK-programma’s. Met Premium - voor 9,95 euro per maand - zijn de meeste programma’s van NPO, RTL en KIJK reclamevrij terug te kijken. Het Extra-abonnement kost 11,95 euro per maand en biedt vooral meer buitenlandse zenders en themakanalen.
NLZIET ontwikkelt zich daarmee tot een concurrent van de traditionele tv-providers. Directeur Niels Baas verwacht eind 2026 meer dan 300.000 abonnees te hebben. In 2025 keken abonnees gezamenlijk ruim 133 miljoen uur, vooral via een smart tv en/of mediaspelers.
De rekening bepaalt de keuze
Het klassieke tv-pakket is voorlopig niet verdwenen. Volgens cijfers van de ACM waren er eind 2025 nog 3,39 miljoen kabel-abonnementen en 2,20 miljoen tv-abonnementen via glasvezel. Toch wordt internet-only in combinatie met losse streamingdiensten een aantrekkelijker alternatief naarmate zenders verdwijnen en het gebruiksgemak afneemt. Ziggo en KPN passen hun aanbod daarop aan. KPN brengt livezenders en streamingapps samen op TV+ terwijl Ziggo dit doet bij de eigen bruikleendecoders. Om weggevallen inkomsten van minder verkochte tv-abonnementen op te vangen verkopen vooral Ziggo en KPN abonnementen van streamingdiensten aan hun klanten. Providers worden zo steeds meer het verkooppunt voor abonnementen van andere aanbieders.
Voor kijkers draait de keuze uiteindelijk om het aanbod, het gemak en de totale maandlasten. Internet-only kan aantrekkelijk zijn maar de besparing neemt af als er meerdere streamingabonnementen nodig zijn om vertrouwde programma’s te blijven volgen. En dit versnipperde aanbod is voor zowel tv-providers en streamingdiensten het grootste gevaar.
Nieuwe toekomst
Mediabedrijven hebben in de afgelopen jaren alles uit de kast gehaald om te proberen hun omzet te maximaliseren. Maar deze zeepbel is in de ogen van een groeiend aantal kijkers te ver opgeblazen. En dreigt nu uiteen te spatten. Adviezen van Stichting BREIN om met enige regelmaat streamingdiensten te wisselen om de kosten te beperken, werken bij kijkers als een rode lap op een stier. Het wisselen van abonnementen was voorheen niet nodig. Toen kon zelfs al de content met een bij de tv-provider gekocht abonnement – eventueel aangevuld met een enkele extra abonnement voor betaalzenders – bekeken worden. Hier slaan criminelen van illegale IPTV hun slag. Voor een vast bedrag per jaar alle content in de huiskamer. Dat het illegaal is deert een groeiend aantal kijkers niet. Via dergelijke abonnementen wordt tv-kijken weer betaalbaar. Het is het onbedoelde neveneffect van de zeepbel die door mediabedrijven en hun eigen streamingdiensten en het hierdoor versnipperde aanbod is opgeblazen. En door illegale IPTV is er geen traditioneel tv-abonnement bij een provider meer nodig. Alleen een internet-only abonnement. Waar tv voorheen het belangrijkste product voor providers was, is dit nu meer en meer internet.
