Ziggo Sport en ESPN noemen het weigeren van online abonnementen 'een bewuste keuze'

Sportzenders Ziggo Sport en ESPN houden vast aan hun distributiemodel via tv-providers als Ziggo en KPN, ook nu steeds meer kijkers zonder traditioneel tv-abonnement uitwijken naar illegale IPTV. Dat blijkt uit de volledige reacties die beide partijen gaven aan het consumentenprogramma Kassa (BNNVARA). Wie als cordcutter Ziggo Sport Totaal of ESPN Compleet wil zien, heeft pech: een los online abonnement komt er voorlopig niet.

'Een bewuste keuze'

VodafoneZiggo is er helder over. "Deze keuze maken we bewust", aldus de woordvoerder. Via het providermodel kan het bedrijf naar eigen zeggen een breed en kwalitatief sportaanbod tegen een scherpe prijs blijven bieden en investeren in uitzendrechten en innovatie. Een los abonnement op Ziggo Sport Totaal komt er dan ook niet, ondanks dat er klanten zijn die daar specifiek om vragen.

Ook ESPN ziet een direct af te sluiten abonnement op korte termijn niet gebeuren. "Wij kiezen voor de samenwerking met de providers", laat de zender weten. Volgens ESPN legt dat model een solide financieel fundament onder het Nederlandse voetbal. Cordcutters krijgen als boodschap mee dat zij toch al een internetprovider nodig hebben en daar maar moeten informeren naar de mogelijkheden. Dat een dienst niet precies is zoals de kijker wil, betekent volgens ESPN niet dat illegaal aanbod het enige alternatief is.

Dat beide sportzenders op deze wijze reageren, kan worden verklaard door het huidige verdienmodel. In het geval van ESPN betalen alle providers voor alle abonnees een vooraf vastgesteld bedrag om de ESPN aan abonnees te mogen aanbieden. In ruil voor dit vaststaand bedrag is met providers afgesproken dat er geen losse OTT-abonnementen verkocht mogen worden. Bij Ziggo Sport is een ander verdienmodel van toepassing. Maar omdat binnen VodafoneZiggo ook kabelbedrijf Ziggo is ondergebracht, is verkoop van losse OTT-abonnementen na de aankoop van de dure uitzendrechten van UEFA voetbal voor clubteams in de ban gegaan.

Daarmee blijft de deur voor kijkers zonder traditioneel tv-abonnement dicht, terwijl juist deze groep volgens kenners een belangrijke aanjager is van de groei van illegale IPTV. Naar schatting kijken in Nederland tussen de 650.000 en 2 miljoen huishoudens via een illegaal abonnement van zo'n 60 tot 100 euro per jaar.

BREIN: kijker hoeft voorlopig geen boete te vrezen

Stichting BREIN richt zijn pijlen vooral op de commerciële achterkant: de aanbieders en verkopers van illegale abonnementen. Individuele kijkers worden in Nederland niet vervolgd, ook al is streamen uit illegale bron sinds het Filmspeler-arrest van het Europees Hof van Justitie onmiskenbaar een auteursrechtinbreuk.

Dat de handhavers dit op voorhand zo openlijk uitspreken, is opmerkelijk. Wie nu twijfelt over een illegaal abonnement, hoort feitelijk vooraf al dat er geen boete op de mat valt. Zo werkt de geruststelling in de praktijk als vrijbrief om zonder juridisch risico in te stappen.

Buitenland deelt wél boetes uit

Elders in Europa is die vrijblijvendheid voorbij. In Italië riskeren kijkers sinds wet 93/2023 een boete van 154 euro, oplopend tot 5000 euro bij herhaling; duizenden gebruikers ontvingen al zo'n boete. Daarbovenop eisen rechthebbenden er schadevergoedingen: DAZN stuurt sommaties van 500 euro, de Serie A hanteert claims van 1000 euro per kijker. Ook in Spanje kunnen gebruikers boetes tot 5000 euro krijgen. Griekenland werkt aan vergelijkbare wetgeving en Denemarken komt met een wet waarbij de boete voor de kijker bewust hoger moet uitvallen dan de besparing ten opzichte van een legaal abonnement. Dichterbij worden in België illegale streams proactief met nieuwe technieken geblokkeerd. Wie in een vakantiehuisje in de Ardennen via een illegale dienst naar zenders wil kijken, kan dit vaak alleen doen als van een VPN-verbinding gebruik wordt gemaakt.

De vraag is dan ook hoe lang de Nederlandse kijker nog buiten schot blijft.