De tv-markt staat op klappen door oplopende verplichte sporttaks
De Nederlandse tv-markt kraakt in zijn voegen. Nieuwe distributieovereenkomsten tussen Eredivisie Media & Marketing (EMM) en de providers maken tv-abonnementen opnieuw duurder, terwijl het aantal lineaire kijkers al jaren daalt. De verplichte 'sporttaks' voor ESPN dreigt de vlucht naar streamingdiensten - en zelfs illegale IPTV - verder te versnellen.
ESPN wordt verplichte kostenpost
Aflopende contracten dwongen providers dit voorjaar terug naar de onderhandelingstafel met EMM, de exploitant van ESPN. De fors gestegen prijs die EMM aan de Eredivisie CV betaalt voor de uitzendrechten, wordt doorberekend in de nieuwe distributiedeals. Ziggo beet het spits af: sinds 1 juli zitten alle ESPN-zenders standaard in het tv-pakket, goed voor 2,50 euro per maand extra, bovenop een inflatiecorrectie van 3,3 procent. Voor een deel van de klanten betekent dat een prijsstijging van 6,6 tot 7,5 procent; de Consumentenbond onderzoekt of dat juridisch door de beugel kan. KPN, Odido en DELTA volgen naar verwachting, want ESPN uit het aanbod schrappen is vrijwel ondenkbaar. Omdat providers een vast bedrag per klant afdragen, betaalt straks iedereen mee. Ook wie nooit voetbal kijkt. Die 2,50 euro lijkt weinig maar komt bovenop een eerdere ptijsverhogging die jaren geleden al door providers aan klanten werd doorberekend. Bronnen melden aan Totaal TV dat providers die een nieuwe distributieovereenkomst met EMM bereiken nu rond 4 euro per maand exclusief BTW voor de doorgifte van ESPN betalen. Voor consumenten komt dit overeen met bijna vijf euro per maand.
Kijkers haken massaal af
De timing is pijnlijk. Nederland telde eind 2025 nog ruim 6,4 miljoen tv-abonnees; in één jaar tijd zegden ruim 200.000 huishoudens hun aansluiting op. Telecompaper verwacht dat de markt jaarlijks met circa 2,4 procent blijft krimpen en in 2028 onder de 6 miljoen aansluitingen duikt. Veelzeggend: in het eerste kwartaal van 2026 was de omzet uit streamingdiensten voor het eerst hoger dan die uit tv-abonnementen. Elke prijsverhoging geeft twijfelende cordcutters een extra duwtje richting de uitgang.
Slechts kleine groep wil betalen voor ESPN
En daar wringt de schoen. Eind 2025 had circa 18 procent van de Nederlandse huishoudens - ongeveer 1,5 miljoen - een betaald ESPN Compleet-abonnement, deels gratis verkregen via acties. Uit onderzoek blijkt bovendien dat 80 tot 85 procent van de kijkers die ESPN via het basispakket ontvangt, géén los abonnement afsluit zodra de zender achter een betaalmuur verdwijnt. De 'eredivisiebelasting' laat dus een grote meerderheid meebetalen aan sport waar zij nooit om heeft gevraagd.
Meer prijsverhogingen op komst
Het blijft vermoedelijk niet bij ESPN. Sportrechten worden wereldwijd alsmaar duurder, waardoor ook zenders als Viaplay en Ziggo Sport hun distributiekosten zien oplopen. De kans is reëel dat die kosten bij volgende contractrondes eveneens in de tv- of streamingpakketten worden verwerkt. De ACM waarschuwde eerder al dat providers onder het mom van inflatiecorrectie verhogingen doorvoeren die de werkelijke kostenstijging overstijgen.
Alternatieven lokken, legaal én illegaal
Wie afhaakt, heeft keuze genoeg. NLZIET profileert zich met de Nederlandse zenders als volwaardig tv-alternatief zonder providerpakket; kijkers besteedden er in 2025 ruim 133 miljoen uur. Canal+ biedt via Canal Digitaal een los tv-abonnement, al krimpt ook die dienst mede door een dalend aantal verkochte satellietabonnementen. Zorgwekkender is de illegale route: naar schatting maken al 2,3 miljoen Nederlanders gebruik van illegale IPTV, waar complete sportpakketten voor enkele euro's per maand worden aangeboden.
TV-kaartenhuis op instorten
De rekensom is ongemakkelijk. Providers verhogen de prijzen voor een krimpende klantenkring, terwijl slechts een minderheid bereid is voor sport te betalen. Zolang sportrechten blijven stijgen en de kosten collectief worden uitgesmeerd, jaagt de sporttaks juist de kijkers weg die het lineaire tv-model overeind moeten houden. De tv-markt staat daarmee op klappen.
