Hoe snel kan upload met DOCSIS 4.0 bij Ziggo op korte termijn worden: 500 Mbit/s is haalbaar
Ziggo - onderdeel van VodafoneZiggo - heeft het kabelnetwerk gereedgemaakt voor DOCSIS 4.0 en wil in de toekomst internet met downloadsnelheden van 4 en 8 Gbit/s aanbieden. Over de bijbehorende uploadsnelheden zegt het bedrijf vooralsnog niets. De snelste Ziggo-klanten krijgen nu bij 2 Gbit/s download maximaal 120 Mbit/s upload. Bij zakelijke abonnementen ligt dit iets hoger. Een technische analyse van Totaal TV laat zien dat 500 Mbit/s upload bij een volgende stap realistisch kan zijn. Een gigabit uploadsnelheid bij een abonnement ligt op korte termijn minder voor de hand zolang Ziggo de retourband niet verder uitbreidt.
Meer ruimte voor upload
Op een kabelnetwerk wordt een deel van het frequentiespectrum gebruikt voor verkeer van de klant richting internet. Ziggo kan hiervoor overstappen op een zogeheten high-split waarbij de upstream doorloopt tot 204 MHz. Dat is geen exclusieve mogelijkheid van DOCSIS 4.0. Ook DOCSIS 3.1 ondersteunt een retourband tot 204 MHz. CableLabs stelt dat DOCSIS 3.1 bij volledig gebruik van een 204MHz-high-split technisch capaciteit heeft om upload hoger dan 1 Gbit/s te leveren. Maar dit soort uitspraken, kunnen het beste worden bezien als theoretisch en niet praktisch.
Daarboven begint bij de standaard high-split niet direct de download. DOCSIS gebruikt een overgangsgebied, waarna de downstream vanaf 258 MHz kan beginnen. Dat past bij de veranderingen die Ziggo de afgelopen tijd in het frequentieplan heeft doorgevoerd. In deze kan de ruimte tussen 204 en 258 MHz gebruikt blijven worden voor digitale televisie via de DVB-C broadcaststandaard. Dat dit dan technisch mogelijk blijft betekent niet dat DVB-C een houdbaarheidsdatum heedt die verder dan verwacht in de toekomst ligt. Alle signalen wijzen erop dat rond 2030 binnen de gehele Ziggo Group – dus bij Ziggo en Telenet – DVB-C tot het verleden behoort.
FM en DAB+ beperken bruikbare ruimte
In de praktijk kan Ziggo niet zonder meer iedere MHz tussen 5 en 204 MHz optimaal voor upload gebruiken. Vooral instraling van FM-radio tussen 87,5 en 108 MHz kan problemen veroorzaken bij oudere of onvoldoende afgeschermde coaxinstallaties in woningen. Mede hierdoor gebruikt Ziggo dit deel van het frequentiespectrum niet.
Ook DAB+ kan instralen. Dat probleem is anders omdat DAB+ uit afzonderlijke, relatief smalle frequentieblokken bestaat. Problematische frequenties kunnen binnen OFDMA worden vermeden zonder meteen een groot deel van de retourband onbruikbaar te maken.
Afhankelijk van de gebruikte OFDMA-configuratie, modulatie en hoeveelheid spectrum die daadwerkelijk beschikbaar is, ontstaat zo ruim voldoende gedeelde capaciteit om abonnementen met enkele honderden megabits uploadsnelheid mogelijk te maken. Een abonnement met 500 Mbit/s upload is daarom technisch realistisch, maar Totaal TV kan niet vaststellen dat Ziggo deze snelheid daadwerkelijk gaat aanbieden.
Capaciteit wordt gedeeld
Daarbij is een belangrijk verschil met glasvezel zichtbaar. De beschikbare upstreamcapaciteit op een coaxsegment wordt door meerdere modems gedeeld. Al moet hierbij wel gesteld worden dat moderne glasvezelnetwerken functionerend op de XGS-PON techniek ook een deelcoëfficiënt hebben, die overigens wel een beter eindresultaat levert. Ziggo kan daarom niet simpelweg de maximale technische capaciteit als snelheid aan iedere klant verkopen.
Hoe hoog een abonnementssnelheid verantwoord kan worden ingesteld, hangt onder meer af van het aantal actieve modems op een segment, het gelijktijdige dataverkeer, de gebruikte modulatie en de netwerksegmentering. Een vaste rekensom waarbij bijvoorbeeld de helft van de totale capaciteit beschikbaar wordt gesteld, is daarom niet mogelijk.
Gigabit upload vraagt volgende stap
Voor structureel hogere uploadsnelheden biedt DOCSIS 4.0 meer mogelijkheden. De Extended Spectrum DOCSIS (ESD) specificatie kent naast 204 MHz onder meer upstreamgrenzen van 300, 396, 492 en 684 MHz.
Bij een 396MHz-split kan de downstream bijvoorbeeld pas tussen 396 en 492 MHz beginnen. Zo'n stap heeft veel grotere gevolgen voor het huidige frequentieplan. Ziggo gebruikt een deel van dat spectrum nu nog voor DVB-C en andere signalen. Een verdere verhoging van de upload vraagt daardoor ingrijpendere wijzigingen aan netwerk en frequentie-indeling.
Nieuw modem niet altijd nodig
Voor een retourband tot 204 MHz is technisch niet per definitie een DOCSIS 4.0-modem nodig. DOCSIS 3.1 ondersteunt high-split tot 204 MHz al. Het modem moet die configuratie uiteraard wel daadwerkelijk ondersteunen. Of het huidige SmartWifi-modem van Sagemcom bij Ziggo volledig geschikt is voor een toekomstige 204MHz-configuratie, is door VodafoneZiggo niet publiek bevestigd. Ook de coaxinstallatie in huis speelt een rol. Oudere aansluitdozen, splitters en versterkers kunnen frequenties blokkeren die voor de uitgebreidere retourband nodig zijn.
Ziggo gebruikt inmiddels onder meer de POA-550-splitter. De data-aansluiting daarvan loopt van 5 MHz tot 2 GHz en is daarmee voorbereid op een retourband tot 204 MHz. Daarmee wordt zichtbaar dat niet alleen het netwerk in de straat, maar uiteindelijk ook de laatste meters coax in de woning geschikt moeten zijn voor de hogere uploadsnelheden.
