NPO beleeft WK-voetbaldeceptie: dure uitzendrechten, slechtste beeld ooit en tegenvallende opbrengst
De vroege uitschakeling van het Nederlands elftal hakt er niet alleen in bij voetballiefhebbers, maar ook bij de NPO. Oranje strandde in de nacht van maandag op dinsdag al in de zestiende finale: na een 1-1 tegen Marokko ging het in de strafschoppenserie mis. Voor de publieke omroep, die diep in de buidel tastte om alle 104 WK-wedstrijden live en exclusief te mogen uitzenden, valt het toernooi op meerdere fronten flink tegen.
Oranje-exit kost NPO miljoenen aan reclamewaarde
Met het vertrek van Oranje verdampt in één klap het lucratieve 'Oranje-effect'. Reclameverkoper Ster loopt naar schatting vijf tot acht miljoen euro aan bruto reclamewaarde mis, nu de kansrijke knock-outwedstrijden van het Nederlands elftal wegvallen. Een WK-duel mét Oranje trekt afhankelijk van het aanvangstijdstip al snel richting 8 miljoen kijkers; zonder Oranje blijven de meeste wedstrijden steken op hooguit enkele miljoenen of zelfs nog minder. Een deel van de ingekochte reclameruimte moet worden herplaatst, maar de premium die alléén Oranje oplevert - extra bereik, hogere attentiewaarde en commerciële aantrekkingskracht - is onherstelbaar weg.
Restjes tevergeefs te koop: alleen Talpa hapte toe
Dat de NPO alle 104 wedstrijden zelf uitzendt, was bepaald geen vanzelfsprekendheid. Door de bezuinigingen probeerde de omroep eerder een deel van de rechten - vooral de minder aansprekende duels - door te verkopen aan commerciële partijen. Via een tender werd onder meer gepolst bij RTL, Talpa en Ziggo Sport, maar passende biedingen bleven uit. RTL en Talpa lieten zelfs vooraf weten niet mee te zullen bieden. Daardoor kwam het volledige toernooi alsnog op het bord van de publieke omroep.
Wél werd een historische deal gesloten met Talpa. Het mediabedrijf mag als sublicentiehouder van alle 104 wedstrijden samenvattingen uitzenden, onder meer in Vandaag Inside Oranje, De Oranjezomer en het nieuwe SBS6-programma Het Oranje Café. Een opvallende publiek-private samenwerking die eerder vrijwel ondenkbaar was.
Slechtste beeld in jaren door bezuiniging op 4K
En dan is er nog de beeldkwaliteit. Dit WK is voor Nederlandse kijkers het toernooi in de slechtste beeldkwaliteit van de afgelopen jaren. De NPO zendt de wedstrijden uit in HD (1080i) - niet eens in Full HD - terwijl FIFA het signaal gewoon volledig in HDR aanlevert. Dat scheelt zichtbaar: het felle oranje shirt valt buiten het beperkte kleurbereik, waardoor details en rugnummers in een waas verdwijnen.
Pijnlijk, want de techniek was er wél. Bij eerdere grote toernooien, zoals het EK van 2024, zette de NPO nog een tijdelijk kanaal op (NPO 1 UHD) met beter beeld. Eerder daarvoor waren voetbantoernooien zelfs volledig in 4K te bekijken. Ook nu wilden providers als Ziggo en KPN meedoen en zelfs meebetalen aan een tijdelijk UHD-kanaal. De NPO hield de boot af om - naar eigen zeggen - enkele honderdduizenden euro's te besparen en negatieve beeldvorming over extra uitgaven te voorkomen. Een schijntje vergeleken met wat de omroep voor de rechten neertelde. En het personeel dat de NOS als uitvoerende publieke omroep richting Amerika stuurde. Het gevolg: wie het WK in optimaal beeld wil beleven, moet uitwijken naar buitenlandse veelal illegale IPTV-streams. De vraag komt nu op of de op de centen zittende NPO na de uitschakeling van het Nederlands Elftal een (groot) deel van de medewerkers die in Amerika verblijven terug naar Hilversum haalt om vanuit het minder kostbare Mediapark de resterende uitzendingen te maken.
Toernooi om snel te vergeten
Dure rechten, een vroege Oranje-exit, gemiste reclame-inkomsten én het slechtste beeld in jaren: voor de NPO wordt dit WK een toernooi om snel te vergeten.
