Waarom Ziggo voor DOCSIS en niet glasvezel kiest: door focus op dividend boot gemist
Het roept steeds vaker de vraag op of het bedrijf de boot heeft gemist. Op basis van eerdere uitrolgolven, investeringsritmes en de huidige marktdynamiek laat zien dat de werkelijkheid genuanceerder ligt – maar dat er ook duidelijke risico’s zijn.
Overinvestering dreigt door versnipperde uitrol
De Nederlandse glasvezelmarkt heeft in relatief korte tijd een enorme groei doorgemaakt. Partijen als KPN (NetwerkNL en Glaspoort), Delta Fiber (DFN), Open Dutch Fiber (ODF) en diverse kleinere investeerders hebben massaal ingezet op de aanleg van glasvezel. Deze uitrol werd mede gestimuleerd door de historisch lage rente in het afgelopen decennium, waardoor kapitaal goedkoop beschikbaar was.
Het gevolg is een situatie waarin in sommige gebieden meerdere glasvezelnetwerken naast elkaar zijn aangelegd. Deze overbouw – het fenomeen waarbij meerdere aanbieders in dezelfde straat actief zijn en dus in een woning meerdere toegangspunten tot glasvezel in de meterkast aanwezig zijn – zorgt voor toenemende druk op rendementen. De businesscase wordt dunner naarmate meer partijen dezelfde huishoudens bedienen.
Ziggo koos voor optimalisatie bestaande infrastructuur
In plaats van mee te gaan in deze ‘glasvezelrace’ heeft Ziggo, onderdeel van Liberty Global, gekozen voor doorontwikkeling van het bestaande coaxnetwerk via DOCSIS. Met name DOCSIS 3.1 en de voor later dit jaar geplande upgrade naar DOCSIS 4.0 bieden volgens het bedrijf nog aanzienlijke snelheidsverhogingen zonder de extreem hoge investeringen die volledige glasvezeluitrol vereist.
Deze strategie was in de periode van lage rente en hoge investeringsdrang relatief behoudend, maar financieel gezien verdedigbaar. Waar glasvezeluitrol miljardeninvesteringen vraagt met lange terugverdientijden, kon Ziggo met gerichte upgrades sneller capaciteit toevoegen tegen lagere kosten.
Ziggo was jarenlang op de internetmarkt de dominante partij met kwalitatief het beste en het snelste internet. Maar door niet tijdig te investeren in het volledig verglazen van het netwerk is het bedrijf technisch op achterstand geraakt. Hier staat tegenover dat de aandeelhouders van VodafoneZiggo Vodafone Group en Liberty Global wel jaarlijks meer dividendafdracht konden innen.
Kantelpunt door stijgende rente en verzadiging
De marktomstandigheden zijn inmiddels veranderd. De rente is gestegen, waardoor nieuwe glasvezelprojecten duurder zijn geworden. Tegelijkertijd neemt de verzadiging toe: in veel stedelijke gebieden is de potentiële groei beperkt omdat vrijwel alle huishoudens al toegang hebben tot snel internet – via kabel of glasvezel.
Dit betekent dat de huidige hoeveelheid glasvezelnetwerken mogelijk groter is dan economisch optimaal. Consolidatie ligt voor de hand, waarbij kleinere spelers het moeilijk kunnen krijgen. In dat scenario kan Ziggo’s strategie juist weer sterker uitpakken: het bedrijf heeft zijn investeringen beter beheerst en beschikt over een landelijk dekkend netwerk.
Toch risico op achterstand in perceptie en symmetrische snelheid
Tegenover deze rationele benadering staat een groeiend marketing- en perceptieprobleem. Glasvezel wordt door consumenten gezien als ‘de toekomst’, mede door symmetrische snelheden (gelijke upload en download). Hoewel DOCSIS-technologie technisch nog stappen kan zetten, blijft uploadcapaciteit een zwakker punt ten opzichte van glasvezel.
Hier ligt mogelijk de kern van de ‘boot gemist’-discussie. Niet zozeer technologisch – want coax kan nog jaren mee – maar in positionering en toekomstbeeld. Consumenten kiezen steeds vaker voor zekerheid op lange termijn, en glasvezel past beter in dat toekomstbeeld.
Een andere route met risico’s
Ziggo heeft de boot niet per se gemist, maar bewust een andere koers gekozen. In een markt waarin mogelijk al (te) veel glasvezelnetwerken zijn aangelegd, kan die keuze financieel verstandig blijken. Tegelijkertijd groeit de druk vanuit consumentverwachtingen en concurrentie.
De komende jaren zullen uitwijzen of DOCSIS-upgrades voldoende zijn om concurrerend te blijven, of dat alsnog een strategische draai richting glasvezel onvermijdelijk wordt. Dit kam door de eigen ‘last mile’ coax te vervangen door glasvezel of bestand glasvezel te kopen van de huidige eigenaren. Eén ding is duidelijk: de Nederlandse breedbandmarkt staat aan de vooravond van een nieuwe fase, waarin niet alleen technologie, maar vooral rendement en consolidatie bepalend zullen zijn.
